Культура и искусство

Мақпал Жүнісованың әндерінің тізімі: - «Асықтың неге»; - «Әппағым»; - «Еркелеймін» ; - «Жайықтың толқындары»; - «Жан аға»; - Жастық шағым қайда екен? - «Жыла жүрек»; - Жылдар; - Қазак қызы; - Көздеріңе ғашықпын; - Жан ана.

Қазақстандағы ай атауларының тарихи және мәдени маңызға иелігі табиғат құбылыстарына, ырымдарға, ұлттық мейрамдарға, салт-дәстүрлерге байланысты. Ай атауларымен қатар, қазақ халқының табиғаты мен ауа райына байланыстағы амалдар мен ережелерге де назар аударып, оларды атап өтуге болады.

Ұлттық құндылықтар мен тәрбие арасындағы байланыс келесі түрде болуы мүмкін: Ұлт тыңдаған құндылығы. Үлкенді сыйлауға, ана тілін ардақтауға, салт дәстүрімізді сақтауға тәрбиеленсек, ұшқанда да соны іліп, жүрген жерімізде сол құндылықтары дәріптейді. Ұлттырлық тұлғаның қалыптасуына ұлттық мәдениетті, тілі мен салт-дәстірлерін жаңғырту арқылы әсер етуі мүмкіндігін қамтиды.

Міне, қазақ халқының қонақ күту рәсімі туралы бірнеше мақал-мәтелдер: Қонақ келді — ырысын ала келді. Келгенше қонақ ұялар, келген соң үй иесі ұялар. Сыйлы қонағың келсе, итіне сүйек таста. Құтты қонак келсе, қой егіз табады. Асыңа тойғызбасаң да, ақ ниетіне тойғыз.

Әбілхан Қастеев — қазақ бейнелеу өнерінің негізін қалаушыларының бірі, Қазақ КСР Халық суретшісі, Ш. Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. Әбілхан 1904 жылы бұрынғы Талдықорған облысы Жаркент қаласының маңындағы Шежін ауылында дүниеге келген.

Әлемнің жеті кереметі — бұл тарихтың ең танымал құрылыстарының тізімі. Бұл тізімге мыналар кіреді: - Хеопс пирамидасы; - Семирамиданың жапырақтары; - Олимпиядағы Зевс қалауы; - Эфес Артемида сорауы; - Галикарнас Мавзолейі; - Колосс Родос қалауы (Гелиос); - Александриядағы Форос аралдағы маяк.

Кәріптас — бұл ежелгі қылқан жапырақты ағаштардың тасқа айналған қазба шайыры.

Зейнетке шығу кезінде мерекелік іс-шараларды ұйымдастыруға болады: - қонақтардың бірге ойынға немесе биге қатысуы; - зейнеткерге сыйлық сату; - шақырылғандардың тізімін жасау; - фотографты ұйымдау.

Міне, балалар әдебиеті кітаптарының кейбір танымал шығармалары: «Питер Пан» (1904) Дж. М. Барри; Кеннет Грэмнің балалар классикасы «Ұлы Мэйтам Холл» (1910); Астрид Линдгреннің «Пиппи Лонгстокинг»; Джостейн Гаардердің «Софи әлемі»; Тове Янссоннің «Муминс». Қазақ балалар әдебиетинің ең танымал авторы — Бердібек Соқпақбаев.

Мәмлүктердің мәдениеті мен өмір салты туралы ақпарат табылмады. Алайда, қазақ халқының бұрын пайда болған салт-дәстүрлері басқа көршілес жатқан ұлттардың салт-дәстүріне ұқсас болып келеді. Қандай халықтың болмасын, салт-дәстүрдің мінез-құлқын, қасиеттерін таныта алады.

Жұмекен Нәжімеденовтың поэзиясының ерекшеліктері: Өмірге қарама-қарсы көзқарастар. «Қоңыр түс» өлеңі.

Абайдың тағы бірнеше өлеңдері: «Көзімнің қарасы»; «Айттым сәлем, қалам қас»; «Қараңғы түнде тау қалғып»; Күз туралы өлең; «Желсіз түнде жарық ай».

«Балбырауын» — Құрманғазының асыл мұраларының бірі. «Балбырауын» күйін 1936 жылы композитор Брусиловкий «Ер Тарғын» операсының финалында қырық кісі орындағаны биге музыка етіп пайдаланған.

Ілияс Есенберлиннің поэзиясында басым идеялар мен мотивтер: - Ұлттық рух. - Қазақ руларының бірлесуі. - «Көшпенділер» трилогиясы.

Фортепиано — бұл клавиштар мен молотқұшақтар бар, жидектерге механикалық түрде жабықтар. Фортепиано мен пианино арасындағы айырмашылықтар: - форма және ішкі құрылымы; - тембровый диапазон; - жидектердің қозғалысы. Фортепиано — бұл бірнеше түрлі модельдер мен формаларды қамтитын клавиш инструменттерінің жалпы атауы.

Ғани Мұратбаевтың есімі Алматы, Қызылорда, Астана, Ақтөбе және басқа да қалалардағы көшелерге берілген. Қызылорданда оның есімді орталық стадионның алдында ескерткіш орнатылған.

Повесть «Алғашқы ұстаз» әңгімесіндегі Алтынайдың тағдырына келесі факторлар байланысты: Әлеуметтік? Психологиялық. Мәдени.

Қазақтың бата беру дәстүрінің тарихына көп мәліметтер бар. Бірақ оның негізгі бастауларының бірі — адамдардың арасындағы жақындасу және қоғамның дәстұрлы дамуы. Бата беру әлем халықтарының баршасында дерлік кездесетін, қазақ халқының да қалыптасқан тым көне дәстүр. Мысалы, Наурыз мерекесінде берілетін батаның бір үлгісі: Дәулетті бас берсін, Көл-көсір ас берсін! Ұлыстың ұлы күнінде Ұлым ойға қонсын, Қызың қырға қонсін. Мал өріске толсын Қазақтың батареялары XIX ғасырда алғаш рет жиналып, жариялана бастады.

Киіз үйдің құрылымы келесі бөлшектерден тұрады: Кереге. Уық. Шаңырақ. Сықырлауық (жарма есік).

Жүсіпбек Аймауытов әдебиеттің әр түрлі жанрларында өнімді еңбек етіп, құнарлы шығармалар қалдырған. Оның шығармашылық мұрасына мыналар кіреді: өлеңдер; «Нұр күйі» поэмасы; әңгімелер; романдар: «Қартқожа», «Ақбілек»; пьесалары: «Рабиға», «Мансапқорлар», «Сылаң қыз», «Ел қорғаны», «Қанапия Шәрбану», «Шернияз». Сонымен қатар, оның аудармаларына В. Шекспир, В. Гюго, Г. Мопассан, А. С. Пушкин, Н. В. Гоголь, Л. Н. Толстой, Р. Тагор, Д. Лондон, М. Горький, А. Дюма және басқалар жатады.