Культура и искусство

Қазақстанда ұлттық бірлік пен ынтымақ сақталады: - Қазақстан халқының бірлігі күні. - «Тілдер күні». - Ұлттық мәдени орталықтар мен театрлар.

Тәкен Әлімқұловтың әдеби мұрасы қазақ мәдениеті мен руханиятының терең қатпарларына үңіледі. Әлсіз өлеңдер жинағы «Сапар» (1950) жарық көрді.

Пьеса «Томирис» тарихи ақиқаттарға негізделген. Сюжет басталып, Томиристің массагеттердің атындағы арал тұрмыстық халықтың басшысының отбасында дүниеге келгенімен, оның туған кезде анасы өліп, әкесі оны дәл батырша түрде өсіреді. Томиристік кезеңде массагеттер халықтарының жерлеріне перстер мен олардың патшасы Кирдың қауіпін қалдыра бастады

Панно жасауда келесі қиындықтарға тап болуы мүмкін: Материалдардың барлығы. «Құрал-жабдық» проблемасы. «Өнімділік».

Міне, «ұстазым» сөзімен жазылған бірнеше өлеңдер: «Ұстаз деген ұлы сөз ұлағатты»; Төлеген Айбергеновтың «Ұлы ұстаз өнегесі»; Өмірқұл Айниязовтың «Сүйікті ұстаз».

Отырар — Орталық Азияның ең ерте кесеткен қалаларының бірі. Отырарда 870 жылы дүниеге келген Абу-Наср аль-Фараби, оның шығармалары Еуропа мен Орта Әлем философиясына үлкен әсер етті Қаланың қазіргі таңдағы руиналары Қазақстанның солтүстігінде Талапты ауылында орналасқан.

Шешен сөзі тілге жүйрік, сөз қисынын тауып айтатын халық қалаған сөз шебері дегенді білдіреді. Шешендік сөз — адамзат тарихындағы рухани материалдық мәдениеттің дамуының негізгі құралдарының бірі.

Академик Қаныш Сәтбаевтың өмірі мен қызметі туралы бірнеше кітаптар бар: «Қаныш Сәтпаев»; Қ. И. Сәтпавтың таңдалған еңбектері: 8-ші томда; К. И. Сатпаевтың «Избранное»: 5-ші томы; Академик К. И. Cәтпав: Құрметтеуге арналған жинақ.

Мұқағали Мақатаевтың «Ақ кимешек көрінсе» өлеңіндегі ақынның көңіл-күйі әжесіне деген ыстық махаббат пен сағыныш болып табылады. Әже, сен бірге жүрсің меніменен, Өліге мен өзіңді телімегем. Ақ кимешек киген бір кемпір көрсем, Ақ кимешектің астынан сені көрем. Өңі-түсі өзіңнен бір аумайды, Немересін ертпесе жүре алмайды. Таныс дауыс, таныс сөз, таныс мәсі, Көзіме оттай басылып алаулайды.

«Алтын ұяң — Отан қымбат» деген сөздердің мағынасы туған жердің құндылығын ерекше бағалау деп түсіндірілуі мүмкін. Қазыбек бинің сөзін «Туып өскен елің қымбат, кіндік кескен жерің қымбат», — деп айтып, туған жерді өзінің қасиетіне ие деп бағалаған.

Роман-эпопея «Абай жолы» тарихи оқиғаларды кеңінен қамтиды Осы оқиғалардың тууымен, өрбуімен байланысты романда үш жүзге жуық кейіпкерлердің әрекеттері баяндалады.

Қазақ мәдениетінде «шейіт» ұғымының келесі мағыналары бар: Дін жолында өзін құрбандыққа шалған, азап шегіп өлген адам. Дәстүрлі қазақ қоғамында жоғары адамгершілік құндылықтар үшін елдің тұтастығы, отанының тәуелсіздігі, халқының бостандығы үшін табандылықпен күресіп, ақиқат жолдан таймай, жанпидалықпен дүниеден өткен, осы жолда құрбан болған адамдарды ғана шейіт деп білген.

Қазақстанның оңтүстік аймақтарындағы бекіністер мен қоныстардың саны Ұлы Жібек жолының бойында көп болды. Бұл аймақтағы қалалардың ішінде: - Шағырлы-1,2 бекінісі; - Бабиш-мулла; - Чирик-Рабат; - Инкарқала; - Ақтөбе қаласы.

Абай Құнанбайұлы өз шығармаларында адам бойындағы жақсы қасиеттерді дәріптейді, жаман мінез-құлықты сынайды. Абай жақсы сипат ретінде адам гершілікті және ар-ожданды, ізгі ниет пен адалдықты, ақыл мен білімді ерекше бағалаған. Сонымен қатар, Абай жаман қасиеттерлерді де өткір сынға алады: надандықты, көрсеқызарлықты, жалғандық пен өзімшілдікті сынайды, өз халқына пайдалы нәрселерден бас тартып, тек өз мүддесін көздеген адамдарды теріс қылықтар ретінде көрсетеді

Көне жәдігерлерді сақтау үшін қолданылатын шаралардың бірі — тарихи ескерткіштердің есепке алуы. Тарихи ескерткіш объектілерін қорғау үшін кең көлікті іздестіру жұмыстарын ұйымдастыру, ескерткіштелердің төлқұжаттарын жасау, облыстық тарихи ескерткіші қорғаныс инспекциясын, археологиялық зерттеу институттары мен тарихи-өлкетану музейлерінің қызметкерлерін әріптестікке шақыру, анықталған ескерткішелерге мониторинг жасау жүйеге келтіру сияқты шараларды қолдануға болады.

Ғани Мұратбаевтың мемориалдық мұражайы Қызылорда облысы Қазалы қаласында орналасқан. Мұражайға ХІХ ғасырдың екінші жартысында Сібірден әкелінген ағаш бөренелерден салынған орыс саудагерінің үйі болған, кейін Кеңес өкіметі орнаған жылдары бірінші сайланған Еңбекшілер депутаттары Қазалы қалалық Кеңесінің кеңсесі орналасқан ғимарат берілді.

Қазақ шешендік өнерінің даму кезеңдеріне келесі кезеңді бөлуге болады: 1. XII–XIII ғасырлар. 2. XIV–XV ғасыр. 3. XV–XVIII ғасырда. 4. XIX ғасырдың басында Шешендік сөздердің алғашқы үлгілері халық ауыз әдебиеті туындыларынан, ертегі, аңыз әңгімелерден, өлең-жырдан пайда болды.

Гүлдердің символикасы әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі болуы мүмкін. Гүл таңдауда түстің символикасы да маңызды.

Тәкен Әлімқұловтың әңгімелерінде келесі тақырыптар көтеріледі: - өнер, өнер адамдары; - ауыл тіршілігі; - адам тағдыры; - тарих.

Тарихи және мәдени ескерткіштердің маңызы келесі болып табылады: Ұлттық мәдени құндылықтар. Өткенімізді тануға және келешек ұрпаққа жеткізуге мүмкіндік береді. Тарихи және мәдени объектілерді қорғау үшін қажет: 1. Заңнаманы жетілдіру. 2. Қорғау аймақтарын анықтау.