Культура и искусство

Мысалдары психологиялық параллелизмнің қолданылуының қазақ поэзиясында: - Ер Тарғынның қиналған тұстағы монологы: Асыл туған Ақжүніс, Күнді байқап қарасам, Күн жауарға ұқсайды. Айды бұлтты қоршайды, Айды байқап қарасам — Түн жауып жатпайды. Бойды байқап кереп, Қол-аяғым көсіліп, Аузы-мұрным ісініп, Алланың хақ бұйрығы Маған таянғанға ұқсатып! - «Қоздаған шоқ» Нұрлан Оразалиннің жинағындағы психологиялық параллельдік тәсілдер: Табиғатпен параллельдесу, Өмірдің күрделі жағдайы, Жақсырақ адамды суреттеу, Оның ішкі күйін ашу.

Ақтамберді жыраудың шығармаларының кейбіреулері: - «Күмбір-күмбір кісінетіп»; - «Уа, қарт Бөгенбай»; - «Менімен, ханым, ойнаспа» ; - «Жауға шаптым ту байлап»; - «Заманым менің тар болды».

Бата беру — қазақ халқының ежелден келе жатқан дәстүрі. Бата беруші адам құдіретті күш пен тыңдаушының арасын байланыстырады.

Қазақ ауыз әдебиетінде алма тақырыбында көптеген шығармалар кездеседі, мысалы: «Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырында айдай арудың ажары мен шуақты шырайы бейнеленген; Міржақып Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» романында аруды алмаға өте әдемі теңеген. Алма тақырыптары бар көптеген өлеңдер мен жырлардың ішінде: «Алматының алмасы», «Алма ағашы», «Жабайы алма» және басқалар.

Қазіргі заманғы қазақша ұл балаларға қойылатын ерекше есімдер: - Абылай; - Айсултан; - Алан; - Алдияр; - Али; - Алибек; - Алимжан; - Алинур; - Алихан; - Бекзат; - Дамир; - Мухаммад. Қазіргі кезде ұл балаға есім берілетін дәстүр бойынша ата-аналардың ұрпақтарына, сәбиге, өмірге ниеттеріне байланысты есімді таңдайды.

Қырқынан шығару — жаңа туған баланың құрметін ату, қазақ халқының ерекше рәмізі. Қырқынан шығу рәміздерінің мағынасы туралы айта кету керек, бірақ олардың бірі — жаңа тұрғанның өміріндегі маңызды рәсімдік. Қырқыдан шығарудың мағынасы — баланың екі әлем арасында болуына деген сенім.

Аспалы бақтардың ерекшеліктері: Террасалы құрылым. «Ботаникалық» бақ.

Қазыбек бидің шешендік өнері елдің арасында бітім айтатын даналық сөздердің иелері болып табылады. Қазыбектің оқыған жерлері, алған білімі туралы нақты деректер жоқ.

Қазақ халқының дәстүрлері бойынша, қонақтарды қарсы алудың дұрыс тәртібі мыналар болуы мүмкін: Қонаққа шақыру. «Құдайы қонақпын» деп келген адамды кеудесінен итермей, жылы шыраймен қарсы алады. Қонақтың орыны — қашанда үйдің төрі. Қонақты қарсы алғаннан кейін, оның үстіне тағамдар қояды.

Міне, қазақ халқының төрт түлік мал туралы кейбір мақал-мәтелдері: «Қойдың сүті — қорғасын». «Ер қанаты — ат». "Түйе байлық, жылқы мырзалық". «Сиыр сауған шөлдемес» Өріске мал жарасады, атқа жал жарасады. «Ел көркі — мал, өзен көркі тал».

«Біржан мен Сара» айтысы салт айтыстарының екі түріне жатады: Қыз бен жігіт айтысы. «Ақындар айтысы».

Ноғайлы ұлысының құрамына мыналар тайпалар кірді: - қоңырат; - маңғыт; - алшын; - жалайыр; - қаңлы; - керей; - қыпшақ; - найман; - арғын; - тама.

Төле би Әлібекұлы (1657–1756) — қазақ қоғам қайраткері, жер жарған шешен, Ұлы жүздің бас биі. Әйтеке Байбекұлы (1644–1724) — қазақтың атақты шешен биі, ел бірлігін нығайтуға зор үлес қосқан мемлекет қайраткерінің ұрпағы.

Құрманғазының күйлері: - «Қызыл қайың»; - «Ақжелең»; - «Адай»; - "Сарыарқа"; - Балбырауын; - Серпер; - Назым; - Балқаймақ; - Бұлбұлдың құрғыры; - Ақсақ киік; - Төремұрат; - Қуаныш; - Түрмеден қашқан; - Кісен ашқан ; - Ертең кетем.

«Құлагер» поэмасындағы әлеуметтік-қоғамдық мәселелер: Өнердің құндылығы. «Жүйрікті күндеме, оған қастық қылма».

«Тар кезең» романының әдеби мәні тарихи оқиғалармен қатар, ұлттық сана, өзіндік болмыс, халықтың рухы мен тілінің маңызында. Романның кейіпкерлері арқылы сол дәуірдің ауыртпалығын, күрескерлігін, ұлт сезімін білдіретін сенімді бейнелер көрінеді.

Үйлену тойына тән ырымдар мен дәстүрлер: - Қыз ұзату. - Тәтті шәй. - «Құда түсу».

Ақ кимешек киген әжелердің бейнесі туралы ақпарат табылмады. Алайда, кимешек — қазақ әйелдерінің ұлттық киімінің ерекше бөлігі. Кимешек бастан мойынға дейін жауып тұратын тығыз бас киім ретінде жасалған.

Нұрсұлу Тапалова туралы кітаптар мен мақалалардың тізімі: - «Қазақстанның хореография өнері: тұлғалар, қойылымдар, ұжымдар» сайтындағы «Тапалова Нұрсұлу Елубайқызы»; - Сарынова Л. П. «Қазақтан балет өнері». Нұрсұлу Тәпалованың өмірі туралы деректер тек 2000-жылдары жарық көрген бірнеше мақала арқылы белгілі.

Ұйғыр мен дүнген халықтарының қазіргі жағдайы туралы ақпарат табылмады. Алайда, Қазақстандағы ұйғырлардың мәдениеті келесі ерекшеліктерге ие: - Ұлттық музыка. - Театр.