Культура и искусство

Қазақстанда Алғыс айту күні 1 наурыз аталады. Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылған күнін, яғни 1 наурызды, тұңғыш президент Нұрсұлтан Назарбаев 2016 жылдың 14 қаңтарында жариялаған.

Наурыз мейрамы — көктемнің жаңаруының мерекесі. Наурыз мерекесінің шығу тарихы туралы ақпарат табылмады, бірақ деректерге сүйене отырып, оны ежелгі Иран аумағында 3000 жыл бұрын тойлануға бастаған деп есептеледі.

Парасаттылық — бұл адамның қоғамдағы мәдени, этикалық тұрғыдан дұрыс мінез-құлық, оның негізі адалдық пен әділеттілікті жоғалтпай, адамның сезімдері мен әрекеттеріне адамгершілікпен қарау іс-әрекеті. Парасатты адамға адамгершілік, инабаттылық, салиқалылық, мейірімділік, ізгілік, әдептілік, ұстамдылық, талғампаздық қасиеттері тән.

Ұлықпан Жолдасов әңгімелерін келесі сайттардан орындауға болады: - shazam.com; - Яндекс Музыка; - Zvuk.com; - last.fm.

«Ерке сылқым» күйіне арналған ескерткіш Шу қаласында орналасқан. Ескерткіштің құрметті авторы Әбдімомын Желдібаев.

Бекежан Айбекұлы (1667, Ақтөбе өңірі, Мұғалжар тауы маңы — 1730) — батыр, «Қыз Жібек» жырындағы Бекежанның прототипі. Алғашқы әйелі — башқұрт мырзасы Құрамыстың қызы Салиха.

Абай Құнанбаевтың «Қара сөздері» — 45 қысқаша астарлы әңгімелер мен философиялық трактаттардан тұрады.

Қазақ балалар фольклорына мыналар жатады: Әлпештеу поэзиясы. «Қаламақ», «Санамақ» және басқа ойындар. Балалар фольклорларының жанрлары мен түрлері: қара сөз түріндегі шығармалар; үлкенді-кішілі түрлі мақсатпен айтылатын өлең жырлар; ойынға байланысты және ертегі, аңыз-әңгімелерде жиі кездесетін ырғақты проза.

Мұхтар Әуезовтың прозалық шығармаларында келесі тақырыптар қамтылған: - кейіпкер психологиясының терең иірімдері; - табиғат суреті; - халықтың дәстүрлі тіршілігі. Әуезованың прозасында адамның іс-әрекетін әлеуметтік-қоғамдық жағдайлармен астастыра келіп, кейіпкердің өмірінің әлеуетті сәттерін, халықтық мінез-құлқын, ұлттық дәстүрді сақтауды баяндайды.

Наурыз мерекесі әлемнің көптеген елдерінде мемлекеттік деңгейде тойланады, мысалы: Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркия, Түркіменстан, Иран, Тәжікстан, Албания, Ауғанстан, Македония, Татарстан, Башқұртстан, Қытай, Жапония. Наурыз түрлі елдердің ұлттық ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі өтеді.

Міне, қазақ ақындарының махаббат туралы қанатты сөздері: Абай Құнанбайұлы: «Махаббатсыз дүние бос, хайуанға оны қосыңдар»; «Ғашықтың тілі — тілсіз тіл, көзбен көр де, ішпен біл». «Оралхан Бөкей»: Сүюдің сырын көзден көрме, Көңілден ізде. Білгің келсе, сүйер я сүймесін, Ашып қара көңілін күймесін. Мұқағали Мақатаев: О, махаббат! Сен әлі тірі ме едің? Көзімнен ғайып болған күнім едің, Гүлім едің... Елтіген түнім едің. Махаббат па? Махаббат болған еді. Таудың мен еркін жүрген тағысы едім, Тапты да, түсірді ғой торға мені.

Қазақ халқының дәстүрінде жыл санаудың 12 жылдық циклі ерекше орын алады. Мысалы, жылан жылы — қазақ дәстүрінде ақыл-парасаттың, сақтықтың және терең ойдың символы.

Кенен Әзірбаев — қазақ халқының ұсынған ақыны, композитор, әнші және жырау. Кенен Әзірбаевтың танымал әндері: «Бозторғай» («Жаворонкі»); «Ой, жайлау»; «Домбыра»; «Базар-Назар»; "Бұлбұлға"; Қордай.

Астананың бірнеше сәулет ескерткіштері: «Байтерек» монументі. Халықтың Құттығы мен Бірлігі Паласы. «Қазақ Ели» монументы. Астанадағы басқа да сәуле-сурет ескерткіші бар.

Керей шежіресіндегі аңыздар мен әңгімелер: Керей хан. «Абақ-ана» туралы аңыз.

Айтыс ақындары — импровизаторлар, олар айтыстарды өнер көрсетуші ретінде өткізеді. Айтыс — бұл қазақ халқының ауыз әдебиетінің жыр поэзиясының формасы. Қазіргі замандағы айтыс ақыны — Ринат Зайытов.

Қазақстандағы Алғыс айту күні 2016 жылы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен белгіленді. Алғыс айтылудың тарихы туралы ақпарат табылмады, бірақ Канадада 1957 жылдан бері қазанның екінші дүйсенбісінде Алғыс айтатын күн тойланады.

Шаш алу рәмізі — қазақ ұлтының дәстүрлі рәсімі, ол баланың шашын алғаш рет тақап алуды білдіреді. Қазақтар баланы шаш алып тастау үшін 40 күнге жеткендегі рәсімге байланысты. Шаш алу дәстүріне қатысты ерекше той — шаш алу — жасалған.

Қазақ халқының салт-дәстүрлері көптегендігімен ерекшеленеді. Кейбір олардың мысалдары: Қырқынан шығару. «Тұсаукесер». Құдайға байланысы бар әдеттер: Жолдық.

Махамбеттің поэзиясы келесі тақырыптарды қамтиды: - ерлік; - халықты ерлік қимылға үндеу; - ел басына түскен ауыртпалық; - соғыс; - жорық.