Наука и образование

Әдіснама — әдістер туралы ілім, әдістер теориясы, зерттеліп отырған объекті жөніндегі мәліметтерді және жаңалықтарды бірізге келтіру тәсілдерінің жүйесі. Әдіс — көздеген мақсатқа жетудің тәсілі, тәртіпке келтірген қызмет жүйесінің жиынтығы.

Жұмбақтарды шешудің пайдасы мыналарды қамтиды: Тапқырлыққа тәрбие. Дүниетанымын кеңейту және есте сақтау қабілетін арттыру. Тіл байлығын дамыту. Жұмбақ шешу — бұл балалардың өз қызығушылықтарына жол ашуы, дүниені жаңа қырынан тануы. 

Дидактиканың қолданбалы қызметі білім мазмұнын оқыту мақсатына сәйкестендіру, оқыту принциптерін белгілеу, оқытудың тиімді әдістері мен ұйымдастыру формаларын анықтау, жаңа технологияларды жасап енгізу.

«Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» акциясының мақсаттары: - балаларға зорлық-зомбылық туралы мағлұмат беру; - адамның жаны мен тәніне зорлық әкелетінін түсіндіру; - зорлыққа қарсы біздің елімізде заң бар екенін айту; - өз жүрген орталарында мейірімді болуға, бұзақылық істерге бармауға, адами бойларындағы қасиеттерін сақтауға, әдепті де, тәртіпті тұлға болып өсуіне тәрбиелеу.

Ковалентті байланыс жай зат молекулалары арасында (H2), Cl2, O2, N2 және әр түрлі бейметалдар атомдары арасында (HCl, H2O, PCl3, NH3, CO2) түзіледі.

«Өмір жолы» — Ленинградты қоршау кезінде қамтамасыз етілген жалғыз көлік магистралі, навигация кезеңдерінде су арқылы, мұз қату кезінде — Ладога көлінің мұзы арқылы тасымалдау жүзеге асырылды. Сондай-ақ, «Өмір Жолы» деген атау әртүрлі мағыналарда қолданылуда болуы мүмкін: Тарихтық. Социалдық.

Тақырыптық карталардың құрамы белгілі бір тақырыпқа байланысты анықталады. Тақырыптық географиялық карталар үш негізгі топқа бөлінеді: Табиғи құбылыстар карталары (физикалық-географиялық). Қоғамдық құбылыстар (әлеуметтіқ-экономикалық) карталары.

Қаражал темір және марганец кен орнының негізгі пайдалы қазбалары темір кентастары мен марганец кентастарын өндіреді.

Азот оксиді органикалық және неорганикалық синтезде бастапқы заттар, тотықтырғыштар, катализаторлар ретінде қолданылады. Азот оксиді ракета майында, смесьдік жабық заттарда тотықтырғыштары ретінде қолданылуда. Медицинада азот оксиді ауа жолдарының, жүректерінің, қан тамырларының ауруларын емдеуде қолданылған.

Өздігінен тозаңданудың артықшылықтары: - өсімдіктер сыртқы тасымалдаушыларға тәуелді емес; - ата-аналық кейіпкерлерді сақтауға көмектеседі; - гүлдердің саны аз немесе олардың арасы кең болған кезде артық болуы мүмкін. Өздіген тозаңдаудың кемшіліктері: - ұрпақтың алуан түрлілігін шектейді; - өсиемдіктердің күш-жігерін төмендетуі мүмкін, өсімдіктің өміршеңдігін азайтуы мүмкін.

Академик Әлкей Марғұланның ұзақ жылғы қоғамдық өмірдегі және ғылымдағы үлкен еңбегі жоғары бағаланып, ол Ленин, Еңбек Қызыл Туы ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталды. Ә. Марғұланың 100 жылдық мерейтойы ЮНЕСКО-ның шешiмiмен дүниежүзілік деңгейде аталып өттi (2004).

Қаңлыларда егіншілік, отырықшылық және металл өндірісі дамыған. Қаңдылардың егін шаруашылығы Шыршық өзенінің оң жағалауындағы 20 шақырымдық Зах каналының қалынуымен дамыған. Отырықшы шаруашылық Арал өңірінде, Ташкент алқабында дамып, ежелгі қоныстар мен қалалар қалыптаса бастады.

Гипотенуза және катеттердің анықтамалары тікбұрышты үшбұрышта Пифагор теоремасы арқылы анықталады. Бұл теоремада гипотенузаның квадратты катетерлердің квадраттарының қосындысына тең.

Сырттай тапсырылатын емтихандардың түрлері: - Тесттер. - Жазба жұмыстары. Ұлттық білім беру сапасын бағалау жүйесінде сырттай емтихан тапсырудың басқа да түрлерін қолданады, мысалы, жобалар, эсселер, қызметтерді талдау және басқалар.

Грегор Мендельдің еңбектері генетика ғылымының дамуына үлес қосты, ол тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік туралы организмдерді зерттеуге негізін қалады. Мендель генетиканың негіздерін қалыптастырды, оның үш заңдылығын белгілеуге болады: 1. Бірінші жас гибридтерінің бірыңғайлығы заңы. 2. Екінші жас гибридтеріндегі азайту заңы (рецессивтік белгілердің азайуы). 3. Жеке тұқымқуалау заңы — альтернативті белгілер бойынша екі адамның бірнеше парасымен айырмашылығы бар екі особаны азайтатын кезде.

Мырыш сульфидінің (ZnS) екі негізгі кристалдық формасы бар: 1. Мырыш қоспасы; 2. Вурцит.

Экологиялық факторларды келесі түрлерге бөлуге болады: Әсер ету сипаты бойынша: - тікелей әсер ететін — организмге, негізінен зат алмасуға әсер етеді; - жанама әсер ететін (рельеф, экспозиция, теңіз деңгейінен биіктігі және т.б.); - шартты әсер ететін, басқа экологиялық факторлардың әсерімен күшейген немесе төмендетілген (биогеоценоздың элементтерінің әсері). Туысы бойынша: - абиотикалық (табиғи ортаның ағзаларға әсер етуі); - биотикалық (тұқымды организмдердің қызметімен байланысты); - антропогендік (адамның табиғи өңдеуі). Бұл классификация тек бірнеше бағыттарға бөлінген, экологиялық фактордардың көптеген түрлері бар.

Экологиялық мониторингті жүргізу үшін әртүрлі әдістер мен құралдар қолданылады, олардың ішінде: - Математикалық. - Моделдеу. - Конкреттік ғылыми. - Қолжетімді. Экологиялық мониторинг әдістері мыналарды қамтиды: Биологиялық (биоиндикаторлар көмегімен). Дистанционды (авиациялық және космостық). Аналитикалық (химиялық және физико-химиялық талдау) Құралдарды таңдау мониторингтің түріне және бақылау объектілеріне байланысты: Қоршаған ортаның жеке компоненттерінің мониторингі (топырақ, су, ауа); Биологиялық мониторинг (өсімдіктер мен жануарлар дүниесі); Ластаушы көздер.

Кенді пайдалы қазбалар — бұл құрамында металлдар кездесетін тау жыныстары. Қазақстанда кенді пайдалы металдардың көпшілігі Жезқазған және Қоңырат мыс кен орындарынан шығады.

Көшім хан — Шибан әулетінен шыққан Сібір (Түмен) хандығының билеушісі, Мұртаза ханның ұлы, түмен ханы Ибақтың немересі. Көшім 1560-шы және 1570-ші жылдары шығысқа ұйымдастырған жорықтарының нәтижесінде Қызыл-Тура мен Есілдің сағасынан бастап, Ом өзені, Барабы даласы, Обь маңындағы жерлерді басып алды.