Міне, үңгір туралы кейбір аңыздар: «Ақмешіт» үңгірі. Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы). «Үңгір» әфсанасы. Платонның «Мемлекеттің» 7-кітабында Сократ Главконға қарап: «Өзің көз алдыңа елестетші, үлкен үңгірдің ішінде қол-аяқтары кісендеулі адамдар арқаларын үңгірдің жарық түсетін ауыз жағына беріп, өздері үңгірдің келесі жақ бетіндегі қабырғаға қарап отыр. Ол адамдар туғалы осы үңгірде. Олардың мойнын бұрып артына қарауға да мүмкіндіктері жоқ. Арқа тұсында сәл аласалау текпішек тәрізді және бір аласа қабырға бар