Культура и искусство

Қазақ Кеңес Социалистік Республикасының (ҚКСР) елтаңбасы мен әнұраны 1937 жылдың наурыз айында бекітілді. Қазақ КСР-ның елтаңбасаты — шеңбер (дөңгелек). Әнұранның музыкасының авторлары Мұқан Төлебаев, Латиф Хамиди және Евгений Брусиловский болды, ал мәтіні Ә. Тәжібаевтың, Қ. Мұхамедхановтың және Ғ. Мүсіреповтың әуеніне жазылды.

Міне, ана туралы бірнеше жұмбақтар: Ананың сүті — бал, баланың тілі — бал. Алып анадан туады. Егер қызы қыңыр болса, саусағын сілкіп тастайды... (ана). Ұйықтар алдында пижама киіп отырып, оқуды сұраймыз... (анама) Бесіктерін әнімен тербетеді. Жұмбақтарын «Ана туралы» тақырыбы бойынша табу мүмкін болмады.

Мұқағали Мақатаевтың поэзиясындағы лиризм мен патриотизм келесі түрде көрініс табады: Лиризм. Патриотизм.

Міне, қазақ мақал-мәтінделеріндегі бірлік пен ынтымақ туралы сөздер: Алтау ала болса, ауыздағы кетеді; Төртеу түгел болса, төбедегі келеді; Тозған қазды топтанған қарға алады; Ынтымақ түбі — игілік; Екі құзғын таласса, бір қарғаға жем болар; Көнектен шошынған бие оңбас, көптен бөлінген үй оңбас; Қырық кісі — бір жақ, қыңыр кісі — бир жақ; Байлық байлық емес, бірлік — байлық.

Афоризм — это краткое изречение с глубоким смыслом, которое выражает законченную мысль. Мақал-мәтел — жанр ауыз әдебиетіндегі халықтық бейнелі поэзия, орта ғасырларда қалыптасқан қазақ халқының тұрмысы, кәсібі, салты, дүниеге көзқарасы туралы айтатын шығарма.

Нұржан Төлендиев «Алдараспан» әзіл-сықақ театрында қызмет етті. Ол бұл театрда 2009 жылдан бастап жұрт көзайымы болып, тұрақты әрі сүйікті көрермендермен жұмыс істеді.

Қазақ халқының туыстық қарым-қатынастар туралы дәстүрлеріне мыналар жатады: Құда түсу. «Қыз жасауы». Қазақ мәдениетінде үйлену тойы туыстықтың байланысын орнату және қоғамда бір статусқа ие болу үшін маңызды рөл атқарады.

Абайдың қара сөздерінде мынадай тақырыптар көтерілді: адам жанын зерттеу, бала тәрбиесі жайлы; имандылық; жаман мінез, әдеттер; дүниенің тылсым сырын тану; ар-ұят, адамгершілік; қазақ мақалы; өнер.

Қазақ халқының жыл санау жүйесіне қатысты келесі ерекшеліктер бар: Жыл санау тәсілі. Үркер мен ай тоғысы.

«Алпамыс батыр» жыры түркі халықтарының арасында кең таралған. Өзбек халқында «Алпамыш», қазақтар мен қарақалпақтарда «Алпамыстың» туралы дастан кездеседі.

Қожа Ахмет Яссауи кесенесі — орта ғасырлық сәулет өнерінің үлгісі. Ол Түркістан қаласында, XII ғасырда өмір сүрген бүкіл Шығысқа аты әйгілі көне түркі ақыны, софизмді уағыздаушы Ахмет Ясауидің (Яссы-дан шыққан деген мағынада) бейітінің басына орнатылған.

Тарихи ескерткіштер Қалмақ қырылған жерінде: - тас және темір ғасырларының, орта ғасырдағы мәдениеттің ескертілері; - XVIII ғасырдың қазақ-жоңғар соғысымен байланысты әскери-политикалық оқиғалардың көрнекті құралдары; - қазақтың тәуелсіздігі үшін күрестегі батырлардың есігі.

Бақытжан Алдияр көптеген марапаттарға ие болды, олардың ішінде: - «Сорос-Қазақстан» халықаралық қоры әдеби сыйлығының жүлдегері; - Республикалық М. Ғабдуллин атындағы сыйлықтың иегері; - ҚР Президентінің тағайындаған арнайы стипендиясының екі дүркін иегері (2001–2002, 2010–2011); - Сорос қорының, Түркістан, «Серпер» жастар сыйлықтарының жүлдегері (1998).

Абайдың «Қара сөздері» 1890–1898 жылдар аралығында жазылған. Абайдың қара сөз жанрға қалам сілтеген, бұрын соңды болып көрмеген.

«Қаныш Сәтбаев» романының авторы — Медеу Сәрсеке.

Ұлттық құндылықтарды қолдануға болады: - Балаларды тәрбиелеуде. - Спортты дамытуда. - «Ұлттық рухани жаңғыру» жобасының іске асырылуы - Кино және музыка индустрияларында Ұлтты құндылығын сақтау және дамыту қоғамның тұрақтылығы мен келешегі үшін маңызды.

Ертегідегі Жаман — қазақ ауыз әдебиетіндегі ел басшысының үлгілі бейнесі. Аяз би туралы айтылатын ертегі-аңыздардың бәрінде дерлік Жаман қойшының Мадан хан сынынан өтуі, үйленуі, ханның күншіл, ақылсыз қырық уәзірін өлімнен құтқаруы, оның даналығын, достыққа адал, сертке беріктігін, әділдігін мойындаған хан өз тағын беруі сөз болады.

Бектер түркі қоғамында сот билігін атқарушы, салық жинаушы және басқа да саяси-әкімшілік істерді басқарды. Қазақ қоғамының құрылымдық жүйесінде бектер жергілікті билеушілер ретінде белгілі бір аймақтың тыныштығын қамтамасыз етіп, халықтың тұрмыс-тіршілігін реттеумен айналысты.

Әлемнің жеті кереметінің арасында мыналар бар: Хеопс пирамидасы; Семирамиданың жапырақтары; Эфес Артемидасының соборы; Олимпиядағы Зевс басты; Галикарнас Мавзолейі; Родос Колоссы; Александриядағы маяк.

Нәзипа Құлжанованың әдеби еңбектерінің маңызы қазақ совет әдебиятының (1917–1929) қалыптасу кезеңіне жатады. Оның «Күтілетін жұмыстар», «Біздің әдебиетке көзқарас», «Қазақ әдебиеттану», «Шолпан ақыны», «Семей қаласындағы театры» атты еңбекті атауға болады.