Культура и искусство

Әжелер күніне арналған іс-шаралардың бірі — сайыс. Әдетте, сайыстың сценарийі әрбір мектеп, балабақша немесе ұйымдастырушының ережесіне байланысты өзгеруі мүмкін. Олардың ішінде: «Мен, анамын, ұрпағын әлдилеген» (өзін таныстыру); өнер сайысы (ән-жыр, ою-өрнек, өрнек жасау); мақал-мәтелді жалғастыру (айту, ойлап, жазу).

Мұқағали Мақатаевтың шығармалары өлең, поэма, повесть, пьеса және аударма жанрында жазылған. Өлеңдер жинақтары: «Армысыңдар достар» (1966), «Қарлығашым келдің бе?» (1973), «Шуағым менің» (1975). Поэмалар: «Ленин» (1964), «Мавр» (1970), «Аппассионата» (1988). Повестьтері: «Қос қарлығаш» (1958), «Жыл құстары» (1990). Пьесасы: «Қош, махаббат» (1948).

«Шу мен ашу» романының сюжеті Уильям Фолкнердің 1959 жылғы аттас романынан алынған, оны режиссер және актер Джеймс Франко 2014 жылы экранизациялаған. Фильмнің сюжеті ХХ ғасырдың басында Миссисипидің терең оңтүстігінде тұратын бір кездері мақтан тұтатын ақсүйектер болған Компсондар отбасының құлдырауы мен құлдырауын баяндайды.

Шумақ — өлең сөзінде бірнеше тармақтың белгілі ретпен топтасуы. Шумақты жазу үшін келесі қадамдарды орындау қажет: 1. Тақырыпқа сәйкес тармақтарды таңдап, олардың мөлшерін нақтылау. 2. Әр тармақты дұрыс орналастыру. 3. Шумақтың ұйқасын қалыптастыру, тармақтарының үйлесімін сақтау 4. Шумақтардың белгілі бір ретін қайталануы.

Жасын Мәдиев написал роман «Қарғын».

Қожа Ахмет Яссауи кесенесі — бұл Орталық Азиядағы орта ғасырларға тиесілі сәулет өнерінің ең үлкен және күні бүгінге дейін сақталған құрылымы. Кесене Ақсақ Темір әмірлегімен 1385–1405 жылдары салынған. 2003 жылы ЮНЕСКО-ның 27-сессиясында кесене дүние жүзіндегі «Мәдени мұра» тізіміне енді.

Қазақстанның суретшілері әртүрлі стильдерді қолданады, олардың ішінде: - Реализм. - Сюрреализм. - Импрессионизм. Қазақстан суретшілерінің стильдеріне әртүрлі факторлар әсер етеді, соның ішінде өзін-өзі білгіш емес өнерге қойылатыншылық, танымал елдің табиғаты, дәстүрлері және тұрмысы.

«Ұлы Дала» идеясы ұлттық мәдениетті қалыптастыруға, тарихи сананы жаңғыртуға шақырады. Қазақстанның «Ұлы дала» деп мойындалуының басы — Қазақтың жабайы жылқысын қолға үйретуі, Алматының алманың отанын атауы, ғарышқа барар қақпаның қазақ жерінен ашылғанына әлемнің назарын аудару.

«Жылу» жиналысы — бұл қазақ халқының дәстүрі, ол табиғи катаклизмдерден, малды жоғалтқанда немесе отбасында тамаша адам болмағанда қайғыға ұшырағандарға көмек көрсету. Қазақтар осындай адамдарға бәрі ауылмен көмектеседі.

Қорқыт күйлері қобызда орындалады.

«Инелік пен құмырсқа» — Иван Андреевич Крыловтың 1808 жылы жарық көрген ертегісі. «Инелікпен құмырсқан» кейіпкерлері Инелік және Құмырсқа.

«Ленинград ісі» және «Дәрігерлер ісі» — бұл Қазақстанда қолданған қудалау істері. Бұл істер Ленинград пен Мәскеуде болып жатқан қуғын-сүргін науқандарының есімдерін тапты.

Бата беру — қазақ ұлттық дәстүрі, оның маңызы адамдардың арасындағы жақсылықтар мен тіршілікті арттыру, адамның ізгі ниеті және ақ тілегін білдіру. Бата беру әлем халықтарының баршасында дерлік кездесетін, адамзат қоғамы сөздің магиялық құдіретіне сенген қалыптасқан тым көне дәстүр.

Қазақ хандығының дамуы кезінде, 16–18 ғасырларда, Түркістан Қазақ хандығын астанасы болды. Түркістандағы Ходжа Ахмет Ясауи кесенесінде қазақ хандары, батырлары мен билерінің құлпытасы орналасқан.

Сайрам қаласындағы мәдени және діни орталықтардың кейбіреулері: - Қызыр мұнарасы. - Ходжа Ахмет Яссауи есімді екі мазар. - Абдель-Азиз-баб мазары.

Сәкен Сейфуллиннің шығармаларының кейбіреулері: «Өткен күндер» (1914); «Асау тұлпар» (1922); поэмалар — «Домбыра» (1924), «Советстан» (1925), «Экспресс» (1930), «Альбатрос» (1933), «Қызыл ат» (1934), «Социалистан» (1940); пьесалар — «Бақыт жолында» (1905), «Қызыл сұңқарлар» (1921); роман — «Тар жол, тайғақ кешу» (1964); әңгімелер — «Айша» (1958); повесть — «Жер қазғандар» (1977).

Байғазы — жаңа киім немесе жетістіктерге байланысты ақшалай немесе заттық сыйлық. Қазақтар балалардан бастап байғазы дәстүрі басталды.

Қазақ халқының ұлттық ойындарына мыналар жатады: «Сұңқарлар мен қарлығаштар»; асық ойыны; көкпар; алтын сақа; тоғыз құмалақ; ине-жіп және түйіншек. Қазақ халқында жұмбақ айту да ұлттық спорт түрі ретінде қарастырылады.

Ренессанс кезеңінде сурет және мүсін өнері жаңа сатыға көтерілді. Сурет өнерінің дамуына үлес қосты Леонардо да Винчи, Рафаэль Санти, Микеланджело Буонарроти және т.б..

Дәулеткерей Шигайұлы (Шигаев) — шығармашы, домбырашы және композитор. Бала кезінде мулладан мұсылман хат танып, орыс және Еуропа музыкасымен жастайынан танысып, балалайка, гитара және мандолинада да шебер ойнап жүрді. 1851 жылы Серкеш отбасының билеушісі болды, ал 1861 жылы Қызылқұрт елдерінің билеушісін атанды.