Культура и искусство

Мұхтар Әуезовтің драматургия саласына қосқан үлесі: Қазақ драматургиясының негізін қалады. Драматургиядағы жанрлық формалардың бәрін қамтыған. Қазақ әдебиетінің тарихына тамаша зерттеуші болды. Әуездің қаламынан 30-дан аса драмалық шығарма туды.

Поэма «Күйші» Ілияс Жансүгіровтың 1934 жылы жазылған. Поэмада Қарашаш пен күйші арасында психологиялық тартыс сипатталады.

Афоризмдердің тарихы өнер өнеріндегі ақыл сөздердің қалыптасуынан басталады. Ақыл сөздің пайда болуына көптеген факторлар әсер еткен, оның ішінде: - Әдебиеттің дамуы. - Сөз өнерінің даму.

Міне, отанға деген сүйіспеншілік пен патриотизм туралы кейбір мақал-мәтелдер: «Отан — елдің анасы». «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас». "Өз елім — өлең төсегім". Ел іші — алтын бесік. Пәлен жерде алтын бар, өз жеріңдей кайда бар. Ел-елдің бәрі жақсы, өз елің бәрінен де жақсы. Туған жердің жуасы да тәтті. Әркімнің өз жері — жұмақ. Отан туралы мақалдарды ата-бабалары балаларға әдетте қойып, оларды өскелең ұрпақтардың бойында отансүйгіштік пен ұлттық сезімдерді сіңіруге көмектеседі.

Тоқарудың мәдени және салт-дәстүрлері туралы ақпарат табылмады. Алайда, қазақ халқының ұлттық мәдениетінде маңызды орын алады бесікке салу дәстүрі.

Міне, Қазақстанның ұлттық мерекелері мен дәстүрлері: Қазақ ұлттық дәстүрі: қонақжайлылық, бата беру, бел көтерер, бұғанды кесу. Қазақ мемлекеттік мерекелер: Жаңа жыл, Наурыз мейрамы, Қазақ халқының бірлігі күні, Отан қорғаушылар күні, Жеңіс күні, Астана күні, Конституция күні, Тәуелсіздік күні. Қазақстанда әртүрлі халықтардың ұлттық мәдениеттері тойланады, соның ішінде: Ресейдің Пасха мерекесі, Татарстанның Сабантой, уйгурдың Кок чошур, Кореяның Сольналь және басқалар.

Абайдың «Ғашықтық, құмарлықпен — ол екі жол» өлеңінде ғашықтықтың ауруға, ғашық адамды ауру адамға теңейтін. Абайдың лирикалық кейіпкері ғашығына «Сенен артық жан жоқ деп ғашық болдым, Мен не болсам болайын, сен аман бол» дейді.

Прозаның даму тарихы әртүрлі әдебиеттерде өзгеруі мүмкін. Античность кезінде проза философиялық немесе саяси шығармалар деп аталатын. Еуропада прозалық жанрлар поэзиядан кейін жеңіске жетті. Қазанды-қарапайым әңгіме және повесть жанры прозаның дамуының бір тенденциясы болды.

Міне, шыншылдық туралы кейбір мақал-мәтелдер: «Шындық жоқ жерде сұмдық көп». Адамның әдемілігі шыншылдығында. Алысар болсаң шыныңды айт, Табысар болсаң сырыңды айт. Шыншыл болу кезеңі адамның өз қолында.

Роман «Өмірзая» Баққожа Мұқайдың заманның адам болмысын ашудағы тың шеберлігін танытатын, замандас тұлғасының психологиялық кескіні суреттелетін шығарма екенін білдіреді. Романның негізгі идеясы — шындық түбін қуған жандар қайтыс болады.

«Балбырауын» — Құрманғазының асыл мұраларының бірі. «Балбырауын» күйін 1936 жылы композитор Брусиловкий «Ер Тарғын» операсының финалында қырық кісі орындағаны биге музыка етіп пайдаланған

Гавай аралдарының тарихына келесі кезеңдерді жатады: Ежелгі кезең. 1778 жылы Гавай аралдарын британец Джеймс Кук ашып алды. 1893 жылы америкалық плантаторлардың көмегімен Гавай монархиясы жоғалтылды және Гавай Республикасы құрды 1959 жылы Ресейдің 50-ші штатқа айналды.

Қазақ әдебиетіндегі прозаның ерекшеліктеріне мыналар жатады: Әдеби байланыс. «Әдебиеттің жедел дамуы». Өзіндік көркемдігі. Қазақ прозасының даму қарқынын, саяси-әлеуметтік нысанасын, идеялық-көркем деңгейін танытатын шығармалардың мысалдары: С. Сейфуллиннің «Жер қазғандар», «Айша» повестері, «Тар жол, тайғақ кешу» романы, Б. Майлиннің «Раушан — коммунист» повесі, М. Әуезовтің «Қорғансыздың күні», «Жетім», «Қаралы сұлу» және т.б..

Қазақстанда Отчество қорғаушылары күні 7 мамырда аталады. Бұл күн 1992 жылы 7 мамырда Қазақстанның алғашқы президенті (бұрынғы билік басшысы) Нурсултан Назарбаев ұсынған хабардар қабылданды, бұл халықаралық қауіпсіздікке қол жеткізуге мүмкіндік берді.

Рудың ұраны — бұл рулық атау, мысалы, Бақтияр. Рулық таңба — әр рудың өзіндегі ерекше белгілері, мысалы: дөңгелек, абақ, көсеу, тұмар, ай, қол-таңба.

Роза Мұқанованың «Мәңгілік бала бейне» әңгімесінің тақырыбы — қарауылдықтармен өмір сүру. Шығарма меңіреу қалған мүгедек 16-17 жастағы Ләйләнің өміріндегі қиындықтары жайлы баяндайды.

Қазақстанның мәдени және тарихи мұрасы келесі факторларға байланысты: - Тарихи-мәдени дәстүрлерді қайта жаңғырту мен дамыту. - «Мәдени Мұра» қорын қалыптастыру. - Мәдени–әдеби мұраларды сақтау және оны насихаттау. - Заманауи ұлттық мәдениет, фольклор және салт-дәстүрlerін дамыту.

Сүйінбай Аронұлы (1815–1898) — қазақ ақыны. Оның шығармалары алғаш рет 1935 жылы басылып, «Ак киик» жинағы 1976 жылы шыққан. Сүйинбай Қарақыстақ ауылында мавзолей мен Суйинбай атындағы әдеби-мемориалдық музей ашылған.

Қырқынан шығару дәстүрінің тарихы туралы ақпарат табылмады, бірақ ол қазақ халқының бала тәрбиесіндегі маңызды рәсімдердің бірі болып табылады. Қырқынан шығарып, баланы 40 қасық суға шығарады, ол «ит жанды» кезеңін өткізіп, адамдықтың басын көтеріп, мойын тіктеді деп есептеледі.

Қазақтың дәстүрлі би өнері ұлттық, классикалық және заманауи түрлерге бөлінеді. Ұлттық билер — бұл музыкалық ырғаққа сай дене қимылдары, олардың ішінде «Қара жорға», «Лезгинка», «Фламенко», «Гопак» және т.б. бар. Үздік классикалық билер — вальс, танго, румба және басқалар.