Культура и искусство

Міне, әлемдегі ең танымал салт-дәстүрлердің кейбіреулері: Қазақ тойы. «Қонақ күту» салты. «Қырқынан шығару» тойы.

Махамбет Өтемісұлының өміріндегі кейбір оқиғалар: 1804 жылы туған. Орынбор қаласындағы орыс тілді мектепте білім алып, қазақ әдебиеті мен мәдениетімен тікелей байланысты. Исатай Тайманұлымен бірге 1836–1838 жылдары шаруалар көтерілісіне қатысты. Жәңгір ханның қудалауымен 1829 жылы түрмеге қамалды. Қарулы жасақ хорунжий Тұрымұлының қолынан қаза тапты.

Фантастикалық әдебиет оқырманның сезіміне, дүниетанымына, мінез-құлық қасиеттеріне оң әсер етеді. Фантастикалық әдебиетке жататын авторлардың ойлары мен ойлауы оқырманда ғылымды насихаттайды, болашаққа бағыт сілтеп отыруға мүмкіндік береді, адамзаттың ғылыми жетістіктерін киялмен ұштастырады.

Мұхтар Әуезовтің нақыл сөздері: «Ой да көп, уайым да көп — ойлай берсең, ой да жоқ, уайым жоқ — ойнай берсең»; «Адам көркі — ақыл»; «Тартыспен түскен, бейнетпен келген жақсылық қана — шын мәнінде қымбат табыс». Мұхтар Омарханович Ауэзов (1897–1961) — қазақ совет жазушысы, драматург, ғалым.

Қазақтың ұлттық төсеніштерінің тарихы туралы ақпарат табылмады. Алайда, этнограф-ғалымдардың пайымдауынша, ата-бабаларымыздан бізге жеткен ұлттық ойындарымыздың тарихі Қазақстан жерінде бірінші мыңжылдықта-ақ қалыптасқан. Қазақ халқында 150-ге жуық ұлттық түрге дейін бар төсенішті ойындар бар.

Мәдениетаралық қарым-қатынастағы кедергілерге мыналар жатады: тілдік кедергіler; әртүрлі вербалды емес коммуникация белгілері; мәдени стереотиптер; этноцентризм; айырмашылықтар құндылықтарда, әдет-ғұрыптарда, нанымдарда және әлеуметтік нормаларда.

Мұрат Мөңкеұлының шығармаларының кейбіреулері: - «Үш қиян» толғауы; - «Сарыарқа» жырлары; - термелері «Өлім», «Қыз», «Арғымақ сыйлап не керек», «Аттан сұлу болар ма?», «Жалғаншы фәни жалғанда»; - хат үлгісіндегі «Оқудан қайтқан жігітке хат», «Еліне жазғаны», «Бір досқа».

Тұлпар туралы аңыздар: Тұлпараның тұяғы өте қатты, сондықтан оның ізі өшірілмейді. Қазақ фольклорындағы тұлпар — аспандық тұлпарының бейнесі, ол қанаттары бар және кез келген басқа жерге бір сәтте жетіп қойып жатыр. Ежелгі наным-сенімдерге сәйкес, Аспан Тұлпарын құдайлар жасап, оны қанатты тұлпар деп саналған.

Альбиностарға қоғамдық көзқарас әртүрлі болуы мүмкін. Еуропа ғалымдарының деректері бойынша, қазіргі қоғамда 20 мың адамның бірі альбнизим дертімен туады. Ежелгі Рим жазбаларынан кездесетін деректер бойынша, орта ғасырлардағы адамдар альбиностарды шайтанның көмекшісі деп санап, оларды тірідей өртеп жіберіп отырған немесе туа салысымен көміп тастаған. Қазіргіңіздің қоғамдық көзқарасына қатысты деректердің бар-жоғы жоқ. Алайда, альбиностардың кемсітуіне байланысты қоғамның оларға қызығанын көруге болады.

Шәкәрім Құдайбердіұлының үлесі бар, өйткені ол: - Абайдың жетекшісі және қарапайым оқытушысы болды. - Әңгімелер мен философдық шығармаларда адамның санасы мен тануы, оның жетілдіруі мәселесі басты. - Хафиз, Физули, Навои сияқты Шығыс ақын-ғалымдардың, сондай-ақ Байрон, Пушкин, Толстой шығармаларымен танысып, әдебиетті зерттеуге бастады. - Қазақ тіліне Хафиз поэзиясын аударған, Александр Пушкин прозасын, Г. Бичер-Стоу «Әнімнің отбасы» кітабын, Лев Толстойның әңгімдерін аударды. Шәкәрим Құдайбердіұлы 1931 жылы қаза тапты.

Көркем бейнелердің қалыптасуына әсер ететін факторлар: - Психологиялық. - Талант. - Өзіндік қозғалыс. - Көпмағыналылық және аяқталмағандылық.

Ұйғыр халқының салт-дәстүрлеріне мыналар жатады: Үйлену тойы. «Лагман»: Көктемде құйма жасыл пияз, джусай өскіндері, сельдерей мен шалғамнан дайындалады. Жазда қияр, сарымсақ, джусай, қысқа және ұзын үрме бұршақ, қызанақ, жасыл және қызыл бұрыш, баклажан, басты пияз дайындалатындай. Қүзде сәбіз, кольраби, шомыр, шалқан дайындалуы керек. Қыста кептірілген және тұздалған көкөністер дайындалып, тұзды пиязпен қоспағандай Бала тууына байланысты салттар.

Пианино — бұл фортепианоның бір түрі, оның құрылымында дека, механика және шектер тігінен орналасқан. Пианиноны алғаш жасаған америкалық Дж. Хокинс (1800).

Ақтамбердінің «Балаларыма өсиет» толғауының негізгі идеясы — ұрпақты татулыққа, бірлікке шақыру. Жырау балаларын тірліктегі бірлікге, талап мұратқа, татулыққа үйретеді.

«Неке қию» — ислам дініндегі үйлену рәмізі. «Неке қияр» ұйықтау рәмізін жүргізу үшін мулланы шақырады

Әжелер күні 1987 жылы Францияда наурыздың бірінші жексенбісінде тойлана бастады. Бұл мереке жасы 55-тен асқан апа-әжелерге ерекше құрмет көрсетіледі.

Қазақ мәдениетінде кең таралған мақал-мәтелдер: «Ақыл тозбайтын тон, білім таусылмайтын көл»; «Алтын алма, білім ал»; «Білім — арзан, білу — қымбат»; "Отан — елдің анасы".

Тәуелсіздікке байланысты кітаптар мен мақалалар туралы ақпарат табылмады. Алайда, Қазақстан Республикасының тәуелділік күніне арналған кейбір кітап көрмелері мен акциялар туралы нақты ақпарат бар. Мысалы, 2012 жылы ҚР Мәдениет және Ақпарат министрлігі Ақпарат және мұрағат комитетінің ұйымдастыруымен «Қазақстан Тәуелсіз жылнамасындағы кітаптың рөлі» атты кітап көрмесі ұйымданды. Сондай-ақ, «Тәуелсізіміздің 30 жылдығына — 30 кітап» рухани-мәдени акциясы бойынша оқуға «Өмірдастан», «Менің Қазақстаным», «Киіз кітап», «Періштелердің өлімі», «Отамалы», «Қасірет пен тағдыр», «Достояние души» және басқалары жарық көрген.

Тәуелсіздік күніне орай мерекелік іс-шаралардың тізімі: - концерттік бағдарламалар; - көрмелер; - спорттық ойындар; - кітап көрмесі; - тарихи-этномәдени кешендер; - «Тәуелді ел ұрпақтары» атты салтанатты іс-шарамы; - Қазақстан Республикасының Президенті саябағы.

Көркем әдебиет стиліне тән ерекшеліктер: - Тіл байлығы. - Көп стильді болып келетіндігі. - Эстетикалық тәрбие беретіндігін көрсетеді.