Культура и искусство

Абайдың отбасылық мұрасы — ұлттық сананың күретамыры. Абай Құнанбаев — қазақ руханияты мен мәдениетінің символы.

Бақытжан Алдиярдың атымен аталатын кітаптар: - «Көзайым»; - «Сезім кілті»; - Қазығұрттың қоңыры; - Ақпарақ.

Некоторые роли, которые исполнял Мейірман Нүрекеев в театре: Тымақбай (спектакль Ғ. Мүсірепова «Амангелді»); Лорио (спектакль Ф. Эрве «Түлкі бикеш»); журналист (спектакль А. Жағановой «Беймаза әйел»); Маңғас (спектакль Т. Ахтанова «Жоғалған дос»); Мақсым (спектакль Саид Ахмад «Күйеу»); Кәдірбек (спектакль Ә. Тәжібаев «Махаббат»); Ескермес (спектакль Қ. Мырзалиев «Түрт, сайтаным, түрт»).

Балғабек Қыдырбекұлының өмірі мен шығармашылығы туралы деректер: - «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия; - Журналист; - Кто есть кто в Казахстане, 2005; Балғабек Кыдырбекулының шығармалары: - фельетондар жинағы «Ешкімге айтпа» (1962); - «Шайтанның шатағы» (1966).

Қаңлылардың мәдениеті б.з.б. II ғасырдағы Қазақстанның оңтүстігінде құрылған алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің бірі болды. Қаңлы мемлекеті шығыста үйсіндермен, батыста сарматтармен, оңтүстікте Ферғанамен шекараланған.

Өңір салу — қазақ халқының көне дәстүрі. Өңірдің негізгі мағынасы мен мақсаты — жаңа құрылған отбасына қамқорлық жасап, құрмет көрсетіп, тұрмыстық жағынан көмек көрсету.

Роман «Өмірзая» трагедия жанрына жатады. Бұл шығарма Баққожа Мұқайдың орыс-совет кезеңіндегі қазақ халқының рухының жанышталуы, құлдық сана туралы жазылған.

Мысыр мәмлүк мемлекеті — 1261 жылдан 1517 жылға дейін қызмет ететін Еуропалық мемлекет. Мәмлүктің мәдениеті көптеген әлемдік мәдениетке ұқсас құндылықтармен ерекшеленген: - Діні. - Қолөнер: - Қол өнеріндегі әдет-ғұрпылар мен салт-дәстүрлердің сақталуы. - Мәмлүкке қатысушылар арасындағы қарым-қатынас. Мысыр мәмлиге қатысатын халықтардың салты мен өмір салты туралы ақпарат табылмады.

Дәстүр жарапазан айтылуы Орталық Азиядағы түркі халықтарының, әсіресе Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан және Түркменистанда, персиялық және араб елдерінде таралуымен байқалған. Кейбір елдерде жарапазанды айту дәстүрі исламға жат деп санайтын адамдар да бар.

Батыраштардың рөлі әртүрлі оқиғаларда әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, Бұқар жырау қазақ-жоңғар соғысында қазақтың елін, жерін қорғауда ерліктерін көрсеткен. Сондай-ақ, батыраш-қотыраштық — бұл базбұзарлық, ұрдажықтық.

Исатай Тайманұлы 1838 жылғы 12 шілдеде Ақбұлақ өзенінің жағасында болған шайқаста қаза тапты.

Шумақтардың түрлері: Екі жолдан. Үш жолдан (тармақтан). Төрт жолдан немесе тармақтан. Абайға дейінгі қазақ өлеңінің шумағы үш түрлі болды: үш тармақты (катрен), төрт тармақты и көп тармақты.

Қолданбалы өнер мен бейнелеу өнерінің айырмашылығы — бұл олардың әртүрлі түрлері. Бейнелеу өнері архитектура, скульптура, графика, дизайн сияқты түрлерге бөлінеді.

Бөз — қарапайым тоқылған мақтадан жасалған тығыз мата, қағаз кенеп, бурмет. Бөз Ресейде XVI ғасырда пайда болды, ескі күндерде Азиядан әкелінген.

Әбу Насыр әл-Фараби музыкалық аспаптарды жасау туралы ақпарат табылмады. Бірақ оның «Музыка туралы үлкен трактат» атты еңбегінде музыкалық дыбыстарды бірінші болып қағаз бетіне түсіруге көмектесетіні айтылған. Кейбір деректерге сүйене отырып, әл-Фараби өзі жасаған «Канун», «Уд», «Қыпшақ» деп аталған аспаптарын шығарған екенін айтады.

М. Әуезовтың «Абай жолы» эпопеясындағы Абай бейнесі тарихи романның жанрлық сипаттағы кейіпкер болып табылады. Романның екі кітабында Абайдың 25–30 жылдық өмірі қамтылады.

Қазақ халқының негізін құраған ру-тайпалар: Ұлы жүз: Жалайыр; Ошақ; Дулат; Суан; Албан; Қаңлы; Сары үйсін; Шапырашты. Орта жүз: Найман. Уақ. Кіші жүз: Шөмекей. Жүзге кіретін рулар: Төлеңгіт. Кожан.

Кимешек — бұл әйелдердің ұлттық бас киімі, ол әйелдің отбасылық мәртебесін көрсетті. Кимешекке көптеген орнаменттері орналастырылған, олар өмір сүру, бақыт және сәтті өмірге мәнін білдірді, сондай-ақ қорғаныс және қорғау орнаменттерін визуалды көрсетеді.

Алаш қозғалысының қатысушыларының бірі Нәзипа Құлжанова. Алаш қозғалысын қолдаған қыздардың тізімі: - Гүлшаһара Досымбекова; - Аққағаз Досжанова; - Жаңыл Қадырбаева; - Ғайнижамал Дулатова.

Қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті мен әдет-ғұрыптары туралы зерттеулер Ресей ҒА экспедициялары. Экспедициялардың мүшелері қазақ халқының тұрмысы мен мәдени етімі туралы этнографиялық тұрғыда терең зерттеген ғалымдар болды: Г. Ф. Миллер, П. И. Рычков; П. С. Паллас, И. Г. Георги, И. П. Фальк; А. Е. Ферман, С. И. Руденко.