Культура и искусство

Шек беру — қазақ дәстүрі, ол құрбан айттан бірнеше күн бұрын өткізіледі: Шек беретін отбасы құрбандық шалуға ниет қылған. Құрбан айтинен бір күн бұрын шек беруге ниетті отбасы мүшелері құрбанға бағыштап Құран оқып келеді. Өлім шыққаннан кейін, шек беретін отбастары құрбан шалу үшін мал сояды. Оны марқұмға арнап Құраны оқып береді. Содан кейін шек беретіндер көршілерді шақырады. Олтар ата-анасына, өздері білетін аруақтарға тамақ береді, олардың есімдерін атап, Құранды оқып қол жаяды Шек беруді шариғатқа қарағанда қажетсіз деп санайды, бұл қазақтың дәстүрлері.

Ойын-сауық орталығына балаларға 5 жастан бастап бара алады. Ойын-сауықтың қазіргі заманғы түрлеріне мыналар жатады: Балалар ойын-сауық парктері. «Я сам» мектебі.

Қаржаубай Омарұлы поэзия, проза және балалар әдебиеті жанрында жазушы болды. Оның «Қармақ туралы хикая» (1975), «Көп балалы үй» (1988), «Әке» (1994) таңдамалы повестері мен әңгімелері, «Айлы түнгі ән» (1977), «Бозбала мен бойжеткен» (1984) атты жинақтары жарық көрген.

Абай Құнанбайұлы (1845–1904) — қазақ ұлы ақыны, қоғамдық қайраткері және ағартушы. Абай әуелі ауылдағы Ғабитхан молдадан сауатын ашады да, 10 жасқа толған соң 3 жыл Семейдегі Ахмет Риза медресесінде оқиды. Медресенің үшінші жылында Абай Семей қаласындағы «Приходская школаға» да қосымша түсіп, орыс тілін үйренді. 13 жасында Құнанбауылы оны ел ісіне араластырмақ болады.

«Күлдір-күлдір кісінетіп» толғауының жанрлық ерекшеліктері туралы ақпарат табылмады. Бірақ осы толғаудың ерекшелігі бар екенін білуге болады — бұнда автор көп нәрсені елестетіп үлкен арманы болып көрінеді. Яғни халықтың бақытты болуын, кейіпкердің елін жерін қорғау ға дайын болатын батыр екендігін, елдің тыныштығы мен әрқашан қуанышты, қарындары тоқ, киімдері көк болғанын осының бәрін елестетіп.

Міне, қасқыр мен түлкі туралы кейбір ертегілер: «Қасқыр, түлкі және қоян» ертегісі. Қасқыр және түлкі ертегісінде екеуі балық аулап күндерін көреді.

Ақтамберді жыраудың өмірі мен шығармашылығы туралы кітаптар: - «Қазақстан тарихы: энциклопедиялық анықтамалық»; - «Сөйле, тілім, жосылып (жыраулар мұрасы)»; - С. Мұқановтың «Қазақтың 18–19 ғасырдағы әдебиетінің тарихынан очерктер» (1942), «Ертедегі әдебиет нұсқалары» (1967), «Алдаспан» (1971), «15–18 ғасырлардағы қазақ поэзиясы» (1982), «Бес ғасыр жырлайды» (1985) жинақтары; - Құрбанғали Қалидовтың «Тадарих хаисса» (1911).

Міне, су туралы бірнеше өлеңдер: «Су»; Ақтан Керейұлының «Су» өлеңі: >Жайық деген жанды су, Көзі қара қанды су, Біздің жүрген жеріміз Күнде базар, күнде ду. Аидана Медеенованың «Су | Су» әні.

Этносаралық келісімді сақтау үшін ұлттық саясат мәдени диалогты жүзеге асыруға, әр этностың мәдениетін түсінуге, құрметтеуге және оны сақтауға бағытталады. Қазақстанда мәдениетаралық диалогты жүзеге асу үшін әртүрлі мемлекеттік және қоғамдық ұйымдар, соның ішінде Қазақстан халқы Ассамблеясы маңызды рөл атқарады.

Повестегі Қожа — ақылды, сотқар, мейірімді, әділетті, ақын, әзілқой, тапқыр, қателіктерін түсіне біледі. Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл атқарады.

Сүйінбай атымен аталатын іс-шаралар: - «Айтыс өнерінің алтын діңгегі» атты дөңгелек үстел және көрме, 2015 жылы Ұлттық музейде өткізілді; - көшпелі қор көрмесі, «Атамекен» тарихи-мәдени орталығымен, 2022 жылы; - Сүйинбай Аронұлының шығармалары жинау жұмысы, 1955-1960 жылдары; - Қатаған ақынмен арадағы айтыс, 1847 жылы, Орман ханның поминкинда.

Қорқыт ата — түркі халықтарының ортақ ұлы ойшылы, жырау және қобызшы. Қобыздық күйлерде ғасырлар бойы шындалып, қалыптасқан өзіндік орындаушылық ерекшеліктері бар.

Поэма «Ескендір» Абайдың философиялық ойын-пікірін варварлықты әлеуметтік зұлым ретінде көрсетуде. Абайның «Ескендiр» поэмасындағы ең алдымен оқырманынан Ескендiрді біле ме екенін деп сұрап алып, ол жайын өзі баяндауға кіріседі.

Қазақ ою-өрнектерінің өзіне тән даму жолдары мен тарихы бар. Қазақ халқының ою-өнері ежелгі замандардан бастау алып, қазақ жерін мекен еткен көшпелі тайпалар өнерінің әсерімен сан ғасырлар бойы қалыптасып жеткізген.

Жаңа жылдық мерекелік іс-шараларға қонақтарды шақыруға болады, олардың санына қатысу мүмкіндігі және мерекеге арналған бағдарламаның ерекшеліктері байланысты. Әдетте қонаққа бару күннің екінші жартысына, көбінесе кешкі асқа шақырады.

Мұрат Мөңкеұлының өмірі мен шығармашылығы туралы деректер келесі сайттардан табуға болады: - adebiportal.kz; - history-philosophy-vestnik.buketov.edu.kz; - my.mail.ru; - kopilkaurokov.ru; - znanija.com.

Қошмұхамбет Дүйсебайұлы Кемеңгеров (1896–1937) — алаш қайраткері, драматург, жазушы, журналист, ғалым. Ол 1918 жылы ауыл шаруашылығы училищесін бітірген соң Ақмола облыстық (Омбы) халық ағарту бөлімінің саны аз ұлттар ісі жөніндегі бөлімшесінде нұсқаушы болып қызметке алынған.

Міржақып Дулатовтың өмірі мен қызметі туралы келесі деректерді табуға болады: - kineu.edu.kz сайтында; - ru.wikipedia.org сайтында; - proza.ru сайтында; - allib.kz сайтының және - sputnik.kz сайтының (2019).

Жетіру тайпаларының құрамы XIX–XX ғасырлардың соңында мыналарды қамтиды: - Табын. - Жағалбайлы. - Керейіт. - Телеу. - Кердері. Жетіру руының саны XIX ғасырда 270–300 мыңнан асады.

Мұхтар Шаханов — қазақ ақыны, жазушы, ҚР Парламентінің Мажилис мүшесі, «Жалын» журналының бас редакторы. 1942 жылғы 2 шілдеде Оңтүстік Қазақстан облысы Ленгер (Отрар) ауылында дүниеге келген. Шығармашылық аясында өлеңдер, поэмалар, пьесалар, кітаптар бар.