Культура и искусство

Қазақстандықтардың флирт пен махаббат мәдениетіне қатысты ерекшеліктер: - Қыздарға еркектердің қартайтатын ерекшелігі; - «Жаман әйел» стереотипті үлгісі. - Ұлттық билер; - Тәжікстанның сәндік-қолданбалы өнері.

Әбдімомын Желдібаевтың шығармаларына мыналар жатады: - «Арман құс»; - «Ерке сылқым»; - Абай арманы; - Жамбыл толғауы; - Тұран елі.

«Күлтегін» жырының басты идеясы — түркі халқының бірлігін сақтау, сыртқы жаудан елді қорғау, ежелгі ата-баба жолы мен салт-дәстүрді берік ұстау. Жыр соңында Күлтегінің қайтыс болғанда бүкіл түркі халқын қатты қайғырады, жерлеу салтанатына әлемнің төрт бұрышынан көптеген атақты адамдар — елшілер, батырлар, тас қашайтын шеберлер, т.б. келгені айтылады.

«Үш бәйтерек» — қазақ әдебиетінің үздігі, олардың есімдері Сәкен Сейфуллин, Бейімбет Майлин және Ілияс Жансүгіров.

Сөз «алтау ала болса, ауыздағы кетеді» — қазақ халқының бірлігінің құрметіне арналған пословица. Ол мыналарды білдіреді: Алты адам сөзге келсе — істің қайыры болмайды, ал, төрт адам біріксе — тасы жеті қат жер астында жатқан қамалды да алады. Егер алты адам бөлек болса — ауыздағы кездесетін шығарады; егер төрт адам түгел болса — төбедегі кеткенін алып тастауға болады.

Әбілхан Қастеев (1904–1973) — қазақ бейнелеу өнерінің негізін қалаған суретші, графикалық кескіндемеші. Ә. Қастеевың өмірі туралы ақпарат табылмады, бірақ оның өнері туралы бірнеше ақпарат бар. Қастеевтің шығармашылықтарына «Мектепте» (1930), «Түрксіб» (1969), «Амангелді сарбаздары» (1970), «Жас Абай» (1945) сияқты туындылары жатады.

Автор бейнесі әр жанрдағы шығармаларда әртүрлі дәрежеде әр қырынан аңғарылады. Эпикалық шығармада автор негізінен алғанда оқиғаны баяндаушы болады, ал драмалық шығармада оқиғаның даму барысынан мүлде сырт тұрады.

Повесть «Алғашқы ұстаз» Шыңғыс Айтматовтың әлеуметтік мәселелер тұрғысынан қарағанда, оның сюжетінде көтерілген ең алдымен: Қоғамның әлеуетті тұрғын жағдайлары. «Өзіңізге сенімді серік».

Қазақ халқы сөздің құдіретіне сенген халық. Қазақ халқының «сөздің құдыреті», «сөздердің де жаны бар», «жақсы сөз — жарым ырыс» деп имандай сеніп жүргеніміз, батыс халқының мәдениетіндегі мативациясына пара-пар.

«Арқаның қызыл изені» өлеңінде Махамбет Өтемісұлының азаматтық идея көтерілген. Өлеңнің мазмұны — елдің азаматтарының күресуі, олардың қанды жорыққа атанғандары.

Қазақстанның заманауи суретшілері туралы ақпаратты келесі сайттардан табуға болады: - academia.edu; - infourok.ru; - weproject.media; - massaget.kz; - semeylib.kz.

Оралхан Бөкейдің «Атау-кере» драмасындағы адамзат тағдыры мен ұлт тағдырын арасындағы байланыс адамның өзін-өзі тану және рухани жалғыздыққа негізделген. Шығармада басты кейіпкер Ерік өмір сүру философиясын зерттейді.

«Үржар ханшайымы» — бұл археологиялық жаңалық, ол 2013 жылы Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданында табылды. Ханшайымның бас киімі ою-өрнекпен, өсімдік тектес, аң стилі оюларымен безендірілген үшкір ұшты алтын киімге жатады.

Сюжеттің негізгі даму кезеңдері: 1. Экспозиция. 2. Завязка. 3. Оқиғалардың дамуы. 4. Кульминация. 5. Қорыту.

Қарттар күніне арналған тақпақтардың мысалдары: Атамыз-біздің панамыз, Атамыз — біздің данамыз! Жақсы ісімді мақтан қылып, Жамандықтан сақтандырып, Жүрген алтын ақ әжемді Жүрсем деймін шаттандырып. Немересін жанынан арттық көретін, Екі еткізбей бәрін алып беретін. Әжелердің құшағында күн иесі, Еркелігі үзілместен күлетін.

Мұхтар Әуезовтің «Өскен өркен» романының кейбір тақырыптары: Тарихи оқиғалар. «Өскен». Әлеуметтік мәселелер.

Мұхтар Әуезовтың шығармаларында келесі тақырыптар қамтылған: - қазақ ауылының тұрмысы мен өмірі; - қорғансыз жандардың тағдыры; - байско-феодалдық қарым-қатынастардың мәні; - қоқаншылдар мен қанаушылардың қақпанына түскен қарапайым адамдардың трагедиясы.

Исатай Тайманұлы (1791–1838) — қазақ батыры, 1836–1838 жылдары Букеев Ордасы мен Кіші жүздің батыс бөлігіндегі халықтық азаттық көтерілісінің басшысы. Исатай Батырдың есімі Атырау облысындағы аудан, Атырау қаласындағы музей, мемлекеттегі көшелер мен мектептермен атанып, құрмет беріледі.

«Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек» өлеңінде Абай Құнанбаевтың мыналар көтерілді: Жас қартаймақ, жоқ тумақ. «Қайта келмек». «Әр нәрсеге өзіндей баға бермек». «Бәрі өзгермек». Өлеңде Абай замандастарының жақсы және жаман қасиеттерін сипаттайды.

Алғыс айту күнінде дұрыс айтып жатқан сөздер: - Алдыңнан жарылқасын. - Амандық шаттықпен көрісуге жазсын. - Көрісуге күн жақсы болсын! - Қадамың құтты болсын. Сондай-ақ, академик Болат Бопайұлы «Қазақтың алғыстары мен қарғыстары» мақаласында алғыстың мынадай түрлерін келтірген: - Жаңалық пен жақсылыққа «құтты болсын» деп. - Каза мен қайғыға «арты қайырлы болсын».