Культура и искусство

Ильяс Есенберлиннің ең танымал поэтикалық шығармасы — «Айша». Поэма 1945 жылы жарық көрді.

Қазақ әдебиетіндегі әйел теңсіздігі туралы ең танымал шығармалардың бірі Міржақып Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» романы. Бұл шығарманың кейбір сипаттамалары: - әйелдің нәзік болмысы мен психологиясы; - қазақ қызының тағдыры; - сол кездегі қазақ даласындағы өз теңіне қолы жетпеген қазақ әйелдерінің бақытқа жетудегі күресі.

Айтыстың негізгі құрылымы 11 буынды өлең түрінде кезігеді. Айтысқа қатысушылар ритм, рифма мен музыкалық қосымшаны сақтауы тиіс.

Міне, батырлық пен ерлік туралы бірнеше мақал-мәтелдер: Ерегісте ер өлер, екі батыр егессе, екеуінің бірі өлер. Жау жоқта — батыр көп, дау жоқта ақыл көп. Тұлпар — құлыннан, батыр — баладан. Болатын елдің баласы Бірін бірі: «Батырлар!» деп.

Махамбет Өтемісұлы (1803–1846) — қазақ акыны, қазақстандық қару-жарақтың бірінші басшысы. Өмір сүргеннен кейін оның аты Утемисов болды.

Қолға су құюдың мәні қазақ халқының өмірінде тазалыққа қаншалықты маңызы бар дәстүр. Қолға су құятын кезде «Үлкендерден бата аласың» деп шегелеп қоятын дәстүрі қазақтың ұлттық тәрбиесінің алғашқы сатысы болып табылады.

Бексұлтан Нұржекеұлы (1941 жылғы 22 ақпан) — қазақ жазушысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Мемлекеттік сыйлығының, «Құрмет» орденінің иегері. 1965 жылы С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді.

Қазақ халқының амандасу дәстүрлері әртүрлі болуы мүмкін, мысалы: Қол қою. «Сәлем». «Амансың».

«Өскен өркен» романы реалистік жанрға жатады. Әуезовтің шығармаларының жиырмасыншы-отызыншы жылдар аралығында тудырған жазушының реалистік жанрдағы классикалық шығармасы «Өскен өркен», қоғамның жаңару жолындағы ішкі қайшылықтар мен дәстүр мен жаңашылдық арасындағы күресті бейнелейтін, жастардың дауысын естуге байланысты ой қозғалатын.

Қадыр Мырза Әлінің поэзиясындағы ұлттық құндылықтар келесі түрде көрініс табады: - Ұлттық идея. - Туған жер. - Өз тілі. - «Қазақ — осы!». Қадыр Мырзалиевтің шығармашылығында әртүрлі тақырыптарға, әртүрлі стильдерге, әдеби формаларға байланысты ұлттық мәдени құндылықтары бар.

Үндістандағы сәулет өнерінің ерекшеліктері: Ежелгі Үндiстандағы архитектураның негізгі ерекшелігі — бұл монументтік құрылыстардың қоршаған ортамен толық сәйкестігі. Ежелгі үнді сәулетинің сакралды мағынасы. Ұлы Моғолдар империясының құрылуымен (1562) Үнді станның өнері жаңа сатыға көтеріліп, өзінің ең гүлденген шегіне жетті.

Шал мен теңіздегі балық аулау процесі әртүрлі мағыналарға ие болуы мүмкін. Әуесқойлық (спорттық) балық аулауда шал мен теңіздің арасындағы байланысқа деген символдық мағына бар.

Ақтамберді Сарыұлының «Балаларыма өсиет» толғауындағы автор бейнесі мен образдар туралы ақпарат табылмады. Бірақ толғаудың негізгі идеясы — ұрпақты татулыққа, бірлікке шақыру. Автор балалар сөзіне ерекше рух береді.

Жүсіпбек Аймауытовтың қаламынан туған шығармалар: - өлеңдер; - «Қартқожа» және «Ақбілек» романдары; - әңгімелер, соның ішінде «Әнші», «Елес», «Жол үстінде», «Қара бақсы»; - хикаялар, мысалы, «Күнікейдің жазығы». - пьесалар, соның иістен «Сылаң қыз», «Мансапқорлар», «Рабиға», «Ел қорғаны», «Қанапия — Шәрбану», «Шернияз». - поэмалар, мысалдар, «Нұр күйі». - сын мақалалары. - аудармалар.

Панно жасаудың кейбір техникалары: - Мозаика. - Лепнина. - Аппликация. - «Маркетри». Панноның құрылымын өзін-өзі жасауға болады.

«Самарқанның көк тасы» деген сөз тіркестігінің бірнеше мағынасы бар. Біріншісі, «көк» сөзі «тәңірі» ұғымына сәйкес, сондықтан «Самарқандағы тәңірлік тас» мағынасын білдіреді. Екіншісі — бұл Әмір Темірдің көк түсті лағыл тастан жасалған тағының жібуіне байланысты.

Бауыржан Момышұлының өмірі мен шығармашылығы туралы кітаптар: - «Ұшқан ұя» романы (1953 жыл, орысшасы; 1975 жыл, қазақшасы); - «Мәскеу үшін шайқас» (За нами Москва) (1958 жыл, роман); - Жауынгердің тұлғасы; - Майдандағы кездесулер; - Генерал Панфилов; - Төлеген Тоқтаров; - Куба әсерлері; - Адам қайраты; - Елбасына күн туса; - Психология войны; - Қазақ халқының қаһарман перзенті, жазушы Бауыржан Момышулына арналған.

Ақ қала — бұл қыс мезгілінде балалар ата-аналарымен бірге жаңа жыл тойлаған, балалар үшін бақыт болатын көңіл күй. Ақ қаланың дене бөліктеріне мыналар кіреді: үш домалақ; мұрын; көздер; ілгек.

Міне, жүрек туралы бірнеше қанатты сөздер: «Тіл жүректің айтқанына көнсе, жалған шықпайды». Абайдың өлеңінде: «Жүрек — теңіз, қызықтың бәрі — асыл тас, Сол қызықсыз өмірде жүрек қалмас». Әбу Мұхаммед әл-Ғазали: «Жүрек адам денесінің барлық мүшелермен байланысты және мемлекет әміршісі сияқты оларға билік жүргізеді» Уильям Гарвей: «Сақтауға қажет бір асыл болса — алдымен жүрегіңді сақта, өйткені өмір бастауы — сол жүрек».

Нұркен Әбдіров Ленин орденімен марапатталған. 1943 жылдың 31 наурызында қайтыс болғаннан кейін оған Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.