Культура и искусство

Ілияс Жансүгіров — қазақ әдебиетінің тарихындағы ең танымал ақын. Ілиястың ақындық қуатын байқаған қатарласы Бейімбет Майлин өлең жазуды біржола қойып, қара сөзге бет бұрыпты деседі.

Хроматикалық түстерге қызылдан-ақ бар түстер кіреді, олар түсті түрлердің негізгі топтарына жатады. Ахроматикалық түске ақ, қара және сұр түстер жатады, олар тек жеңілдігі бойынша ерекшеленеді.

Джек Лондонның «Қар қызы» романында алтын іздеушілердің өмірі сипатталады. Оралхан Бөкейдің «Қар қызы» әңгімесінде табиғаттың құпия-сырларымен бірге адам жан сырының қалтарыстарын ашуға ұмтылады.

«Қайтқанда» бөлімінің негізгі ойы — Абайдың оқудан келгендегі қалпын, оның қалай өзгергені. Әкесі мен баланың өзара ымырасыз жауларға айналуы, нәтижесінде Абайдың әкеден біржола тұсау үзіп, іргесін ажыратуы шығарманың күш-қуатын арттырады.

Абайдың шығармашылығының ерекшеліктері: - Халықтық. - Реалистік. Абай поэзиясы қазақ әдебиетіне өмірдің принципті түрде жаңа әдісі келді.

Қазақ эстрадасының тарихына келесі кезеңдерді жатқызуға болады: 1. Қазан төңкерісінен кейінгі кезен. 2. XX ғасырдың басындағы кезең. 3. Кәсіби сипатқа ие болу кезеңі. 4. Егемендік жолын алу кезіндегі кезең. «Қымызхана», «Тамаша» ойын-сауық отаулары, «Жас қанат», «Армандастар» ән байқаулары өткізіліп, эстрадалық ән орындаушыларының жаңа жас толқындардың шығуына әкелді.

Міне, қазақ мақал-мәтелдеріндегі әке туралы бірнеше сөз: Әке балаға қарыз. Әкесіз жетім — жарты жетім, анасыз жетім анық жетім. Алты аға бірігіп әке болмас, Жеті жеңге бірігіп ана болмас. «Әкем бар» деп мақтан ба топқа түсері жоқ болса. Ата көрген — оқ жонар, ана көрген — тон пішер.

Абай Құнанбаевтың «Сегіз аяқ» өлеңіндегі ақынның көңіл-күйі өзі өмір сүрген қоғамның кемшіліктерін оқырманға жария еткен. Ақын бұл өлеңде надандыққа, қиындыққа және қоғамдағы надан адамдардың барлығына қатты батып, еңбек етуге шақырады.

Мейрамбек Бесбаев (Беспаев) — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Дарын мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты. Бұл марапаттардың басқа да түрлері бар: - «Мәдениет қайраткерінің» медалі (2010); - ҚР тәуелсіздігіне — 25 жыл медалі (2016); - Президент жарлығы бойынша Қазақстан еңбекcіңірген қайраткерi құрметті атағы (2012).

Икебана — бұл жапондық өнер, оның негізінде гүлдердің табиғи формаларымен композиция жасау. Икебанада бірнеше стиль бар: - Рикка. - Сёка. - Нагэирэ. - Морибана.

Қазақ әдебиетіндегі жанрлардың ерекшеліктері: - әрбір жанрдың өзіндік ерекшелігі бар; - жанрлар әдебиетке қоғамдық, әлеуметтік, мәдени өзгерістерді көрсете отырып, оқушыларға терең мағыналы мәтіндерді түсінуге және талдауға мүмкіндік береді; Әдебиеттің тектері — эпос, лирика және драма.

Аңырақай шайқасы (1729–1730) — қазақ-жоңғар соғыстарының маңызды оқиғасы, ол қазақтар мен жоңғарлардың шешімші шайқасы болды. Бұл шайқас қазақ халқының рухын көтеріп, болашаққа деген сенімін бекітті, Жоңғар хандығының қайта құруына бастап қалды.

Шешендік өнердің ерекшеліктері: - Шешендік сөздер қазақ халқының даналық үлгісі болып табылады. - Шешендер — «ердің құнын екі ауыз сөзбен бітіретін», жауласқан елдің арасына бітім айтатын даналық сөздің иелері. - Қазақ шешендерінің сөзі көлемі шағын, ықшамды, әсерлі, тапқыр, батыл, мәнділігімен ерекшеленеді.

Төле би Әлібекұлы (1663–1756) — қазақ халқының үш ірі биі, «Жеті жарғы» заң жинағын жасаушылардың бірі. Төле би қазақтың Дулат руынан шыққан. Ол Ұлы жүздің бас биі болған. Қазақ тарихында шешендігімен, тапқыр шешімі және қара қылды қақ жаратын әділдігімен көзге түскен билердің ел тарихының алар орны ерекше.

Қазақ мәдениетінде бозбала кезеңі өмірге құштарлығымен, қызығушылығымен және әсерленгіштігімен ерекшеленеді. Бозбаланың ой-санасы, қарым-қабілеті жетіліп, оның қабілеттері мен мүмкіндіктерін сынауға ұмтылуды дамытуға тырысады. Қазақ дәстүрінде әрбір әке өз баласының бейімділігін, ерекшелігін ерте аңғарып, оны бозбалалық кезінде дамытуға көмектеседі.

Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов (1966 жылы 14 ақпанда Маңғыстау облысы Қарақия ауданында туған) — әнші, композитор, музыкалық продюсер. Шығармашылық жолын 1983 жылы Маңғыстау филармониясынан бастаған.

Мұхтар Шахановтың «Жетінші түйсік» өлеңінің мағынасы — интуиция. Өлеңнің алғашқы сөзі — «жетінші» — бұл интуиция, синонимі — «чутъе».

Райымбек батыр — қазақ-жоңғар соғыстарына қатысқан, Абылай ханның қолбасшысы, Жетісуды жоңғарлардан босататын қазақ батыры. Ол 1705 жылы Алматы облысында дүниеге келген.

Қазақ халқының табиғатқа деген көзқарасы адамзаттың перзенті ретінде болған, ол өзінің бүкіл рухымен, табиғатпен шынайы жақын екендігін сезінген. Қазақтың дәстүрлі космогониясында Әлем-Дүниенің мынадай сипаттамалары бар: жарқын дүние, шіркін дүние, шексіз дүние.

Мақал-мәтелдер қазақ мәдениетінде кеңінен таралған, өмірге көзқарасы мен философиясы туралы ойларды ұстап, тәрбие құралы ретінде пайдаланады. Мақалдар мен мәтелдер халықтың дүниетанымын, өзге де мәселелер туралы пікірлерін көрсетеді.