Культура и искусство

Қазақ халқының туыстық қатынастары туралы ақпарат: - Туыстардың үйіне бару, хабар алу, тойына қатысу, телефон соғу, ауырғанының көңілін сұрау — бұл туысқанымен қарым-қатынасты нығайтудың жолдары. - Қазақ дәстүрінің ішінде қаймағы бұзылмаған салттың бірі — табақ тарту рәсімі. - Асыл дінімізде де туыстықтың орны айрықша.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев Ленин ордені, II дәрежелі Отан соғысы ордені және Лениндік сыйлық үшін марапатталды. Сонымен қатар, ол Сталин сыйлығы (1942) және Еңбек Қызыл Ту ордені (1959) үшін ие болды.

Токаш Бердияров — қазақ ақыны, оның өлеңдеріне әртүрлі тақырыптар қойылған: «Сұр қоян»; «Мен өмір сүремін»; Бейбітшілік көшесі; Үлкен етік; Тораңғыл; Оқ пен гүл; Көгілдір мырт; Бозторғай; Қүндер, күндер, күндерім. Тоқаш Бердиярдың өлең жинақтарының бірі — «Шалқар теңіз» (1952) — оның әдебиетіне өз замандастарынан кеш келгенімен танымал екенін білдіреді.

Қазақ әдебиетіндегі отбасы мәселесі көбінесе ұлттық құндылықтар, салт-дәстүр және рухани байланыс арқылы көрсетіледі және әр отбасының әлеуметтік және психологиялық қырлары жан-жақты бейнеленеді. Отбасы тақырыбы көркем әдебиетке тек жеке кейіпкерлердің қарым-қатынасын ғана емес, сонымен бірге қоғамдағы құндылықтардың қалыптасуы мен өзгеруін көрсететін маңызды әлеуметтік институт ретінде ерекше орын алады.

«Шаш алу» — қазақ халқының ұлттық дәстүрі, бұл баланың алғаш рет шашын алу рәсімі. Қазақтар қырық күнге дейін шашын тастауға болмайды деп санайды. Баланың шашын алғаш кезде аталас туыстардың ішіндегі немесе ауылдағы көпті көрген қария алуы қажет.

«Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа» әнінің авторы — Абай Құнанбайұлы.

Отырар қаласы шығыс мәдениетіне жатады. Отырарда ақша сарайымен, ерекше жылу жүйесі бар сәнді шығыс моншаларымен, ежелгі дәуірдегі ең танымал кітапханалардан кем түспейтін үлкен кітапханасымен әйгілі еді.

Егіздердің пайда болуы туралы аңыздар: - Егіздер әлемдегі сирек кездесетін таңғажайып құбылыс ретінде адам санасын қызықтырып, аңыз ертегілерге арқау болғаны шын. - Егер ана жұп балаларды дүниеге әкелген болса, онда бұл іске құдайлар мен әзәзілдер, жын-перілер мен хайуанаттардың атсалысқандығы деген түсінік болған ежелгі адамдарда. - Үндіеуропа мифологиясында егіз ағайынды жігіттер «Аспан құдайының балалары» деген атауға ие болыпты.

ШҰАР-дағы ұйғыр мәдениетінің ерекшеліктері: Халықтық музыка. «Лагман». Ұйгуры ШУАР-да көптеген ғасырлар бойы өздерінің көркем дәстүрлерін сақтап қалды.

Темірқазық пен Жеті қарақшы арасындағы байланыс туралы екі ертегі бар. Біріншісі: Тәңірі өз аттарын Темірқазыққа байлайды. Екіншісі

Некоторые песни, которые исполняет Мәлік Жамбылұлы: «Ақ Гүлім»; «Аягөз Қайда Барасың»; «Жүрегімнен шыққан ән»; «Aşkim»; «Жүрегі жоқ адамдар» (совместно с Кайратом Нуртасом); «Біздің достық» (совместно с Adilet Jaygashar, Жандосом Қаржаубайем и Алмасханом Насыровым); «Жұбатуға арналады бұл әнім»; «Мен қашанғы жүйрігің»; «Кетпе, кетпе жастығым»; «Бара бер» (совместно с Сұңғат Баймұратұлы).

Қазақ мәдениетінде сыйлық берудің ерекшеліктері мыналарды қамтиды: Сыйлық беруге байланысты ұлттық дәстүрлер. Сыйлық адамның талғамына байланысты. Қазақ халқы сыйлықтың сапасына да назар аударып, оны алушыға ұнайтынын ескеруі керек, өйткені сыйлық алу — жақсы қарым-қатынастың белгісі.

Лағыл той — бұл жұбайлықтың қырық жылдығына арналған той.

Түгіскен ауылының тарихы туралы ақпарат табылмады. Бірақ ауылдың атауы туралы легенда бар. Легенда бойынша, жаугершілік заманда Абылай ханның сарбаздары құрамында ерен ерлік көрсеткен Кіші жүздің Тама, Алшын, Жағалбайлы руларының батырлары ел ішінде бейбіт заман орнағаннан кейін өздерінің ата қонына қайта оралуға Абылай ханының рұқсатында, Абылайдың ең шұрайлы жерден қоныс таңдап, ірге тебулерін қалағаны, Сарысу өзенінің бойындағы «түгі өскен, осы өңірді бір тайпа елдің мекендеп қалғаны» айтылады.

Міне, балаларға арналған әже туралы өлеңдер: «Менің әжем, ақ әжем»; Қайырлы Нәжімеденевтің «Аналардың анасы»; Әбубәкір Қайрановтың «Әже»; Исахметовтің «Әжем»; Байсалбай Гүлсезімнің «Ақ әже».

Роман «Абай жолы» авторы — Мұхтар Әуезов.

Қазақстандағы ең танымал әңгімешілердің тізімі: Абай Құнанбаев; Қайрат Жолдыбайұлы; Санжар Керімбай және Абзал Құспан; Герольд Бельгер; Карина Сарсенова; Ильмаз Нургалиев.

Ұйғыр биі би фольклоры жанрына жатады. Ұйғырдің би өнерінің бастапқышы болған күнделікті бишілер.

Мүсін өнері саз, балауыз, пластилин, гипс, металл, керамика, тас, ағаш және басқа да материалдардан жасалады. Мүсіндемелер саздан істелген нұсқалардан немесе пластикалық материалдардан жасалған нұсқаларынан жасалды

Қазақтың бес арысы Ахмет Байтұрсынұлы, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Мағжан Жұмабаев, Жүсіпбек Аймауытов және Міржақып Дулатұлы қазақ халқының рухани дамуына, білім алуына, әдебиеті мен мәдениетінің өркендеуіне үлес қосқан. Олар қазақ тілін, әдебиетін, тарихын зерттеп, оқулықтар жазып, газет-журналдар шығарып, халықты ағартуға күш-жігерін жұмсаған.