Культура и искусство

Міне, әлем халықтарының Жаңа жыл мерекесіндегі кейбір дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар: Германия. Грекия. Италия.

Тәуелсіздік күніне арналған іс-шаралардың тізімі: - көрмелер; - концерттер; - сурет байқаулары; - турнирлер; - спартакиадалар.

Мүшел (мүшел жас) — қазақтардың жыл есебінің 12 жылдық циклі. Мүшелдік жыл санау — тышқанынан бастау алады.

Кенен Әзірбаевтың шығармаларына мыналар жатады: - «Бозторғай»; - «Көкшолақ»; - «Бұлбұлға» ; - «Он алтыншы жыл». Оның әндері әуендік толымды жаңалықтарына қоса, бітім-құрылысы мен тақырыбы тұрғысынан да өзіндік төл сипатымен дараланады.

Қазақстанда фортепиано ойнайтындардың бірі — Жания Әубәкірова. Қазақ пианистерінің алғашқы жеңістері халықаралық деңгейде болды.

Домбыра — қазақ халқының ең кең таралған музыкалық аспабы. Домбыра құрылысына мыналар кіреді: бас, құлақтар, пернелер, мойын, ішек, шанақ, қақпақ және ілгек.

Повесть «Бесатар» Асқар Сүлейменовтің идеясы бойынша мынадай мәселелерді көтереді: Тарихқа көзқарас. Адамгершілік. Ұлттық сана.

Төлеген Айбергеновтың өлеңдері әдеби ортада ақын інісі Мұхтар Шахановқа арнап жазған «Сағыныш» өлеңімен танылған. Ақынның өлең-өмірі Мұқағалимен, Тұманбаймен, Жұмекендермен үзеңгілес келген.

Бата беру рәмізі — бұл қазақ халқының әдеті, ол адамды барлық өмірлік маңызды жағдайларда қамтамасыз ету, қорғау және баталау функцияларын орындайтынын білдіреді. Бата беру әдетін көптеген жағдайда пайдаланады, мысалы: - бала туылған кезде, оған ата-атын таңдайды; - бала жүгіріп, алғаш рет салқындатылады; - кішкентай мектеге бастайды; - ас өткізіледі; - той басталғанда; - тастар жиналып отыр.

Төлеген Айбергенов — қазақстандық жазушы, ақын, ғалым, тарихшы, педагог. 1937 жылы 8 наурызда Қарақалпақстанның Қоңырат ауданында дүниеге келген. Өлеңдері 1963 жылы шыққан «Арман сапары» кітабымен басталып, олардың жинағы «Жас дәурен» (1961) басылды. Төлеген Айбергеновтің өлеңдерінің бірінші рет басылып, жарияланды 1957 жылы.

«Көктөбе» телемұнарасын сәулетшілер Терзиев, Савченко, Акимов жобалаған.

«Бәйтерек» поэмасында қазақ халқының ұлттық құндылықтары кеңінен көрініс табады. Олардың ішінде: тарихи мұра; табиғатқа деген құрмет; ерлік пен батырлық; отбасылық байланыстар; ұрпақтар сабақтастығы.

Міне, қазақ жазушыларының ең танымал шығармалары: Абай Құнанбаев. Сәбит Мұқанов. Ғабит Мүсірепов. Олжас Сүлейменов.

«Қажымас дос халықта жоқ» — Абайдың 1889 жылы жазған өлеңі. Тақырыбы: адамгершілік, әділдік, қайырымдылық, кеңпейілділік. Өлеңнен ақынның өз заманындағы қоғам тіршілігіне араласа жүріп, көңіліне қаяу түсірген келеңсіз жәйттерден түңіле мұңайған көңіл күйі сезіледі Идея: адалдық, әділеттілік, қайырлылық, достың пейілділігі, өзіндік, опасыздық, өсек-өтірік, күштілік-сұмдық.

«Құлагер» поэмасындағы автордың көркемдік шеберлігі келесі мысалдармен көрінеді: - Әсірелеу. «Көмбе қайда?» — десеңіз, Көзді салып көрсеңіз: Өркеш-өркеш көрінген, Орғылап су төгілген, Балдырғаны білектей, Балаусасы жібектей». - Қайталау: Кей-кейде жауын болып, жылап ақты, Кей-кейде дауыл болып, соқты қатты, Кей-кейде күңіреніп, көлдей толқып, Кей-кейе қу ағаштай құлап жатты. - Дамыту (градация): Күйіндей домбыраның құлдырласын, Суындай Алатаудың сылдырласын Сөздердің асыл, көркем тасын қала, Ұйқысы өлеңімнің сыңғырласын.

Поэма «Альбатрос» Сәкен Сейфуллиннің 1932 жылы жазылып, 1933 жылы басылып шыққан. Поэма елі үшін күрескен қаһармандар жайында болады.  Сонымен қатар патша өкіметі құлағанымен, отаршылдықтың бір күнде оп-оңай тоқтай қалмағанын ақын поэтикалық картиналар, жанды образдарыды бейнелер арқылы әрі ықшам, әрі көркем етіп сипаттайды.

Қазақтың қонақжайлығы туралы дәстүрлері: Құдайы қонақ. «Арнайы қонақты» шақыру. Қонаққа дәм ауыз тию. Қонақ күту салты тек дастарқан жайып, тамақ ұсынумен шектелмейді; бұл — рухани сыйластықтың, адамгершіліктің көрінісі.

Тәуелсіздік күніне орай мерекелік концерттер ұйымдастырылады, мысалы: «Асқақтай бер, Тәуелсіз елім менің!»; «Тәңір сыйы — Тәуелсіздік»; «Тұғыры биік — тәуелсіздік», «Тұғырым — тәуелсізм»; Қазақ мемлекеттік филармониясындағы ҚР Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің концерті.

Ежелгі Египет сәулет өнері консервативті және бірденбап. Ежелгі Египетте жерлеу құрылыстары мен ғибадатханалар пайда болды, олар жерлеу орындарының канонына байланысты.

Шығармаларының тарихи маңызы: - қазақ халықтың ұлттық тұлғалығының дамуына көмек көрсеткен; - моральдық-этикалық мәселелерді қамтиды, адамдардың арасындағы тақырыптарды қарастырады; - құндылық пен адалдыққа айналдыратын құрметті кеңес берді.