Культура и искусство

Ахмет Байтұрсынұлы — қазақ әдебиеттануының негізін қалаушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, Алаш Орда өкіметінің мүшесі. Ол — әдебиет тарихының мұрасы, ауыз әдебиетінің үлгілерін жинаған зерттеуші ғалым. Байтұрсыновтың әдеби саласындағы алғашқы зерттеуі — Қазақ газетінің 1913 жылғы үш санында шыққан «Қазақтың бас ақыны» деген көлемді мақаласы.

Абай Құнанбайұлы «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін 1886 жылы жазған. Жастардың өнімді еңбек етіп, ғылым мен білімге ұмтылуы, алға қойған мақсатқа жетуде табандылық көрсетуі, міне, осындай асыл қасиеттерді уағыздау Абайдың бүкіл шығармашылық жолының негізгі идеялық-тақырыптық үзілмес желісінің біріне айналды.

Мұқағали Мақатаевтың «Ақ кимешек көрінсе» өлеңіндегі әже бейнесі мыналарды білдіреді: Ананың ыстық ықылы. Ананың қара шаңырағы. Әже — отбасының ғана емес, әулеттің ұйытқысы, ағайын-туыстың бірлігін, абысынның татулығын сақтайтын сыйлы анасы, кейінгі жас келіндердің тәрбиешісі әрі ақылшысы.

Үндістанның мәдениеті мен өнері әртүрлі кезеңдерде дамыған: Маурья дәуірі (б.з.б. IV—II ғасырлар). Қушан дәуірі (б.з. I–III ғасырлары).

Қазақ әдебиетінде келесі жанрлар бар: Эпостық жанр. Лирикалық жанр. Драмалық жанр.

Ілияс Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасында көркемдік құралдар, мысалы: - Онимдер. - Аллегория. - «Толғану» тарауы.

«Жас қазақ» ұйымының нәтижелері туралы ақпарат табылмады, бірақ оның құрылғысы 1917 жылы Ақпан тәңкерісінен кейін Ақмола қаласында (қазіргі Астана) құрылған. «Жас қазақтың» мақсаты — жасөспірімдерді ағарту және оларды саяси қызметке араластыру.

Қазақстанның елтаңбасы мен туының тарихы туралы ақпарат табылмады. Алайда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік туы — ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Қазақстан мемлекетінің елтаңбасы — дөңгелек нысанды және көгілдір-көк түс аясындағы шаңырақ түрінен, шаңырақты айнала күн сәулесіндей тарап уықтар шаншылған, оң жағы мен сол жағында аңыздардағы қанатты пырақ бейнесі орналастырылған болып табылады. Қазақстан елтаңбасаның авторы — сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов.

Қажығали Мұханбетқалиұлының «Тар кезең» романы XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басындағы қазақ халқының отаршыл саясатқа қарсы күресін арқау еткен тарихи туынды. Шығармада ел бірлігін ту етіп, ұлт тағдыры үшін күрескен Сырым Датұлының қайраткерлік келбеті кең көлемде бейнеленеді

«Әбдіре» сөзімен байланысты дәстүрлер: - Үй жиһазы. - «Байғазы».

«Қазақ» газетінің алғашқы нөмірі 1913 жылғы 2 ақпанда шыққан. «Қазақ» газетасы қазақ зиялыларының 1905 жылғы күресіне адалдығын сақтаған, қазақ халқының ұлттық тұтастығын, ел мен жер бірлігін жақтаған басылым болды.

Ұйқас — өлең тармақтарындағы сөздердің үндестігі, дыбыстас естілуі. Ұйқасты толық және толымсыз деп бөледі. Қазақ поэзиясында ұйқастарының түрлері: қара өлең ұйқасы (ааба); шұбыртпалы ұйқас (аааа); ерікті ұйқас (абвгб); кезекті ұйқас (абвб); шалыс ұйқас (абаб); егіз ұйқас (аабб); аралас ұйқас(аабвбвббб) ; осы күнгі еріктік ұйқас (абабвгд).

Инсталляция — бұл әртүрлі элементтерден жасалған кеңістіктік композиция, көркемдік бөлмеге қойылады және көркемдегі бөліктен тұрады. Ассамбляж — бұл коллажқа ұқсас көркемлік бейнелеу техникасы, бірақ көлемді детальдерді немесе толық заттарды пайдаланып, оларды картина сияқты жазылған жағдайда компоновалған.

Қалқаман Айымғазыұлы Сарин — ақын, Қазақстан жазушылары одағының мүшесі, «Дарын» мемлекеттік жасөспірімдік сыйлығының лауреаты, Ресей Федерациясының Бірінші Президенттің Фондсының лауреаты. 1978 жылдың 2 қаңтарында Абай облысы Абай ауданы Архат ауылында дүниеге келген. Қазіргі уақытта Қалқаман Сарин Л. Н. Гумилёв атындағы Евразийдық ұлттық университетинің Қазақстан тарихы кафедрасында аға оқытушы, «Қазақстан» арнасындағы «Ой-толғау» бағдарламасының жүргізушісі, «Атамекен» талқылау клубының басшысы, ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің Архив істері және құжаттаманы басқару комитетіне қарасты Геральдикалық зерттеулер орталығының директоры.

Абдимомын Желдибаев — қазақ композиторі, күйші, домбырашы және педагог. Әбдімомын 2017 жылы ҚР Президентінің қаулысымен «Құрмет», «Парасат» және «Достық» 2-тәтіндінің ордендерімен марапатталды.

Түгіскен ауылындағы мәдени және тарихи орындар туралы ақпарат табылмады. Бірақ Жаңаарқа ауданының Түгіскеу ауылының жанында Қазақстанның Қызылорда облысына жақын Солтүстік Түгіскен кесенесі орналасқан. Бұл ескерткіштің құрылысы VІ–V ғасырлардағы сақтармен байланысты.

Қазақ музыкасында лирикалық бағыттың даму тарихы туралы ақпарат табылмады. Алайда, қазақ музыка өнерінің лирикалық бағытының дамуына қатысты бірнеше композиторлардың еңбектері: Ақан сері Қорамсаұлы. «Құлагер» және «Маңмаңгер».

«Алтау ала болса, ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деген нақыл сөз бірлік пен ынтымақты білдіреді. Бірлігі жоқ елдің тірлігі де оңбайтынын жете түсінген абзал.

Абайдың «Махаббат, қызық мол жылдар» өлеңінің мағынасы туралы ақпарат табылмады. Бірақ Әзілхан Нұршайықовтың «Махаббат қызық-мол жылдар» романындағы «Қызыл көрпе» өлеңіндегі мағынасы туралы мәлімет бар. Әзілханның шығармасында Ербол Меңтайға арнап жазған «Қызыл көрпенің» өлеңіне сүйіктісінің күші туралы айтылады.

Күлтегін ескерткіші — тас пирамида тәрізді ескерткiш, 732 жылы Қытай императоры Хусен-Цунг (712–756) тарапынан бедерленген. Ескерткiштің негізгі бетінде 40 жол жазу бар, ол ескертkиштің сол жақ бетіндегі 13 жол жазаның жалғасы.