Культура и искусство

«Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы — Қазақстанның басты телеарналарының бірі. Телеарнаның алғашқы хабары 1959 жылдың 8 наурызында Алматы қаласында берілді.

«Алтын күз» мерекесіне ұйымдастыруға болатын қызметтер: - Күзгі таңертеңгілік. - «Алтын күздің» көрме. - Музыкалық үзіліс - Балалар салған суреттер. - «Кім жылдам» ойыны.

Автор бейнесі әдеби шығармадағы жазушының өз тұлғасын көрсету қалпын білдіреді. Автор бейнесінің түрлеріне мыналар жатады: - Эпикалық бейне. - Драмалық бейне: театр майталмандары сомдайтын асқақ образдар

Міне, алма туралы өлеңдердің кейбіреулері: Жәркен Бөдешевтің «Алма» өлеңі: > Күлімде күн күлімде > Бүлдіршіндер қуансын > Қырдың қызыл гүліндей > Колдарына ту алсын. «Алма, алма» әнінің сөздері: > Алма, алма дермісің, > Алман берсем жермісің. > Алма берген қолдарымнан, > Айналайын дермісің. > Ажарыма алмадай, > Қарадың ба таңдана-ай.

Орта жүздің құрамы алты тайпадан тұрды: арғын, найман, керей, уақ, қоңырат, қыпшақ. Орта жүз тайпаларының жайлаған аймағы — Орталық, Солтүстік, Шығыс Қазақстан, Оңтүстік Қазақстанда Сырдарияның жоғарғы және орта ағысы аймағы.

Талап Сұлтанбеков қазақ тіліндегі алғашқы кітаптарды жазды. Олардың ішінде: «Дойбы деген не?»; «Дойбы, шахмат, тоғызқұмалақ» Сондай-ақ, оның шығармаларының ішінде «Ғажайып планета», «Көшпелі алтын», «Жүрек тулайды», «Ұлы жүрек», «Лұқпан Хакім», «Тізгін», «Темір еліне саяхат» сияқты әңгімелер бар.

Қуаныш Құрманбаевтың әндері әртүрлі тақырыптарды қамтиды, олардың ішінде: - Махаббат; - Өмір мен жағдай; - Қоғамдық және мәдени мүдделер; - «Тың дүниелері».

Қазақтың дәстүрлі күйлерінің тарихы XIV ғасырда басталып, олардың көпшілігі бағдарламалы түрінде дамыды. Қазақ күйлері өзінің құрылыс абылай тәсіліне, орындаушылық дәстүрін қағыс түріне қарай екі стильдік мектепке бөлінеді: екпінді қарқынды, музыкалық бейнет жағынан бағдарламаны симфониялық сипатта шығарылатын күйлер (Жантөренің «Шалқымасы», Құрманғазының «Кішкентайы», «Сарыарқасы», Динаның «Бұлбұлы», т.б.); терең филос, ой-сырға толы, шертпе күйлер («Сарыжайлау», «Көкейкесті» мен «Сылқылдат», Тоқаның «Қосбасары», Сүгірдің «Тоғыз тарауық» т.б.),

Мұхтар Омарханұлы Әуезов (1897–1961) — көрнекті қазақ жазушысы, драматург және ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақ КСР-нің Ғылым Академиясының академигі (1946), еңбек сіңірген ғылыми қайраткері. Әуез туралы дастанның негізінде ол 1917 жылы «Еңлік-Кебек» атты пьеса жазды. Жазушының бүкіл шығармашылық жолының шарықтау шегі болып табылатын «Абай жолы» атты төрт томдық романы оның әлемдік деңгейде танылуына зор септігін тигізді.

Самарқандтың сәулеттік ескерткіштеріне мыналар жатады: Регистан алаңы. Рухабад мавзолейі Биби-Ханым соборлық мешіті.

«Адай» күйінің екінші түрін Дина Нұрпейісова тартқан. 1934 жылы Қали Жантілеуовтың орындауында «Адай күйі» алғаш рет орындалып, 1935 жылы Лұқпан Мұхитовтың үшінші орындауын табаққа жазып, «Амангелді» көркем фильмінде пайдаланылды.

Қосай батырдың өмірі мен қызметі туралы аңыздар: - 1598–1671 жылдар аралығында өмір сүрген; - Ағынтаймен бірге жоңғарларға қарсы шабуылдарға қатысып, көп жағдайда ойсырата жеңіп отырған; - Қалмақ тұтқынынан Жәңгір ханды құтқарып қалды; - Орбұлақ шайқасында Жәңгир ханның 600 сарбазының ішінде болып, жоңғардің 50 мың әскеріне қарсы соғысқан.

Мукагали Макатаев — қазақ ақыны, жазушысы және аудармашы. Ол 1931 жылы 9 ақпанда Қарасаз ауылында дүниеге келген. 1970 жылы Қазақ жазушылар одағына кірді.

«Қазақ» газетінің алғашқы редакторы Ахмет Байтұрсынұлы болды.

Қазақ балалар әдебиетінің тарихына қатысты келесі кезеңдер: XIX ғасыр. XX ғасырдың басы. Қазақ балалар поэзиясында бала психологиясын, тілін, ой-мақсаттарын жете ұғынған балалар ақындары толығымен, олар жас оқырмандарға түрлі көркем шығарманы ұсынды.

Абай Құнанбайұлының «Ғылым таппай мақтанба» өлеңінің тарихы туралы ақпарат табылмады. Бірақ, өлең 1886 жылы жазылған деп есептеледі. «Ғылыми таппай» деген сөз Абайдың өз заманындағы жас ұрпаққа, «көкірегі сезімді, кеңілі ойлы» адамдарға үміт артып, олардың жүрегін оятып, өзінің озат мақсат-мұраттарына тартуға ұмтылдырады.

Ұлықпан Жолдасовтың отбасына келесі адамдар кіреді: - Қызы. - Ұлы.

Ұйқас — өлең тармақтарындағы сөз аяқтарының үндестігі, өзара ұқсас, дыбыстас естілуі. Қазақ поэзиясында ұйқастардың түрі көп, бірақ ең негізгісі және көп қолданылатындары мыналар: қара өлең ұйқасы (ааба); шұбыртпалы ұйқас (аааа); ерікті ұйқас (абвгб); кезекті ұйқас (абаб); шалыс ұйқас (абаб); егіз ұйқас (аабб); аралас ұйқас (аабвбвббб) .

«Балбырауын» — Құрманғазының күйі, оны О. Қабиғожин орындаған. 1936 жылы композитор Брусиловкий «Балбырауын» күйін 40 адамның бигелері үшін операның финалында пайдаланды

Поэма «Құлагер» өнер тақырыбында әртүрлі мәселелерді көтеріп, олардың ішінде: ақынның өзіне қараған көлемі; тұлпардың ерекшелігі; әділетсіздікке деген ашу; қастандық; азапты сәттердің шыны мен сыры.