Культура и искусство

Мұқағали Мақатаев — XX ғасырдың 60–70 жылдарындағы танымал қазақ поэзиясының бір бөлігі. Мұқағали 1931 жылғы 9 ақпанда Қазақ КСР Алмати облысы Нарынколь ауданы Карасаз ауылында дүниеге келген. Ол оқуды аяқтап, ауыл кеңесінің секретарі, қызыл юртаның басшысы, комсомол органдарының қызметкері және аудандық газеттің әдеби қызметшісі болып жұмыс бастады. 1973–1974 жылдары Мәскеудегі сурет-жазу институтында оқыды.

Міне, қазақ ақындарының ана туралы өлеңдерін жазғандар: Шәмші Қалдаяқов. Ғафу Қайырбеков. Төлеген Айбергенов. Қадыр Мырза Әлі. Азамат Әбілқайыр. Мағжан Жұмабаев.

Кейбір адамның өмірі мен тұрмысы туралы мақалдар: Адамды еңбек көркейтеді. Ағаш тамырымен, адам досымен мықты. Еңбегі жанғанның ерні майланады. Шыдамдылық — тұрмыс сәні.

Сақтардың қоғамдық құрылымы тайпалық-отбасылық болып табылады. Ол үш топқа бөлінді: 1. Тайпалар. 2. Отбасылар тобы 3. Көшпелі-жайылымдық қауым.

Міне, қазақ тіліндегі ата-ана туралы мақал-мәтелдер тізімі: Ананың көңілі балада, баланың көңілі далада. Жалғыз баласы атқа шапса, атасы ауылда тұрып тақымын қысады. Ата-ананың қадірін балалы болғанда білерсің. Ақ шашты ана: «Жастығым — балам» дейді. Бала — ананың бауыр еті, көз нұры.

Жеті қарақшы туралы мифтер мен аңыздар: Грек мифологиясы бойынша Зевс сүлу ару Каллистоны ханымы Гераның қызғанышынан құтқару үшін оны аюға айналдырып жіберген екен. Қазақтың халықтық түсінігінде Жетіқарақшының жеті жұлдыздары атаулары бар: Дубхе (α Үлкен Аю), қазақша Күш; Мерак (β) — Жігер; Фекда (γ) — Қайрат; Мегрец (δ) — Қуат; Алиот (ε) — Ырық; Мицар (ζ) — Ерік. Жетіқарақтың қозғалысын бақылай отырып, оны түн мезгілдерін анықтайтын аспан сағаты есебінде ата-бабаларымыз пайдаланып, түнгі күзетті астрономиялық сағат етеді.

«Ботагөз» романында Сәбит Мұқанов қазақ еңбекшілерінің бостандық-теңдік жолындағы күресін көрсетуге арналған. Роман адамдар арасындағы қарым-қатынастарды қызықты сюжет, шиеленіскен тартысқа құра отырып, халықтың жуан ортасынан шыққан жаңа адамдарды: Амантай, Асқар сықылды қазақ революционерлерін, олардың өсу жолдарын, орыс революционерлерімен байланыс, олардың басшылық қамқорлығын шындық бейнеде суреттеп, сан алуан оқиғаны заңды түрде өрістетіп, дәлелді шешуін таба білді.

Токаш Бердияровтың өмірі мен шығармашылығы туралы бірнеше кітаптар бар: Улукбек Есдаулеттің «Әбілхаят» мемуар жинағы. «Тоқаш ақын». Тоқаш Бердиярдың өлеңдері мен поэмаларының жинақтары, таңдамалылары, әңгімелер мен повестер жинақтары жарық көрді.

Қадыр Мырзалиевтің балаларға арналған өлеңдерінің ерекшеліктері: - Өлең-жырлардың өзі көптеген өмірлік мәселелердің қиын түйініне өзіндік баға беруі. - Жасөспірімдерге арналған жинақтарда өлең, жаңылтпаш, жұмбақ, мысалдардан тұратын ондаған жинақтың бар екендігі. - «Көктем», «Жаңғалақтар», «Кішкентай Қожанасырлар», «Ноян қоян», «Алуан-Палуан», «Сабақ», «Шымыр жаңғақ» және «Күміс қоңырау» кітаптары.

Кенесары ханның әкесі — Абылай хан.

Тәуелсіздік мерекесіне орай әртүрлі тілектерді айтуға болады, мысалы: «Қазақстанның Тәуелсіз Елі күні құтты болсын! Отанымыз гүлдене берсін, халқымыз бақытты болсын. Барлығына бейбітшілік, жақсылық пен береке, байлық пен жарқын, тамаша болашақ тілейміз. Күн сайын сұлу елімізбен мақтанатын себептер көбейе берсін. Мерекелеріңіз құтты болсун!». Сізді Қазақстан Республикасының Тәуелсізі күнімен құттықтаймын!

Нәзипа Құлжанованың қоғамдық қызметі мыналарды қамтиды: 1917 жылы Семипалатинск облысындағы қазақтардың келісімін қабылдады. Қазақ әдебиетін зерттеу кезеңінде (1917–1929) шығармашылық қызмет атқарды. «Қызыл Қазақстан», «Әйел теңдігі», «Айқап» басылымдарында мақалалар жариялаған. Орыс-қазақ гимназиясын, Оренбург оқытушылар семинариясын, Семипалатинскегі оқытушы семинарінден тәмамдалған. Аудармашы, педагог, журналист, Қазақ АКСР Халық комиссариатының оқулықтар, кітаптар дайындау және баспаханалық тапсырыстар бойынша комиссиясының мүшесі болған. Құлжановтың қоғамға тиесілі еңбектері халықты білімге ұмтылуға, әйелдерді қоғамда белсенді позицияға көшуге, балалар мен аналар туралы брошюралар жазды.

Астанадағы сәулеттік ескерткіштерге мыналар жатады: Хазрет Султан мешіті. «Астана-Байтерек» монументі. Қазақстан Республикасы Ұлттық мұражайы. «Пирамида» үйі.

Қазақ халқында көңіл айту дәстүрі ежелден қалыптасқан. Қазақ халқының көңіл дәстүрлері мыналарды қамтиды: - Күзем шай. - Бейсенбі, жұма шай - Шашу шай

Исседондар — бұл ежелгі түркі тайпаларының бірі, үйсіндердің арғы тегі. Ежелгі жазба деректерінде исседондар сақтар мен аримаспалармен көршілес отырған.

Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының репертуары туралы ақпарат табылмады. Алайда, театрдың қойылымдарының кейбіреулері: - «Қызыл телпек»; - «Мысыққа күнде той бола бермес»; - С. Жүнісовтің «Тұрымтайдай ұл еді...»; - И. Жансүгіровтің тарихи драмасы «Исатай-Махамбет»; - Иран-Ғайыптың «Қорқыттың Көрі» (Аңыз-Дастан); - Рей Кунидің «13-ші комедиясы»; - Мұрат Ахмановның «Ұлттық рухты ұлықтайтын өнер»; Театрдың репертуарі өзгеруі мүмкін, сондықтан оның қойындысын нақтылау үшін ұсынылады.

Күй өнерінің бірнеше түрлері: Күй тартысы. «Қазақтың күй шежіресі» монографиясының күй мектептері. «Қазақ күйлері» кітабында күйлерді екі стильдік мектепке бөлуге болады.

Ұлы Даланың тарихи маңызы келесі аспектілерге байланысты: Өз аумағында көшпелі тайпалар мен мемлекеттердің пайда болуына және дамуына себепші болды. Ұлы даланың кең далалары мен жайылымдары көшпелі халықтардың өміріне және мәдениетіне үлкен әсер етті. Тарихи тұрғыдан Ұлы далында отырықшы және көшпелі өркениеттер өзара әрекеттесуімен өмір сүрді. Ұлы далдың геостратегиялық орны бүгінде де әскери маңызды болып саналады

Мұқағали Мақатаевтың балаларға арналған өлеңдері мыналарды қамтиды: «Тайлақ»; «Өгершіндер Әні»; «Мәңгілік жастық!»; "Мен сені сағынғанда".

Мұқағали Мақатаев — XX ғасырдың 60–70 жылдарының танымал қазақ поэті, жазушысы және аудармашы. Өмірі: 1931 жылғы 9 ақпан — 1976 жылғы 27 наурыз. Шығармашылық қызметін бастағанда ауылдық қаламай, содан кейін ауылдық әкімшілік органдарында, сосын қызыл юртаның басшылығында жұмыс істеді.