Қиял-ғажайып ертегілерде көтеріледі:
Адамның қиялы . Кейіпкерлері — жалмауыз кемпір, жезтырнақ, мыстан кемпір және алып дәу .
«Өмірде болмайды, адамның қияларынан туған кейіпкер» . Мысалы, жеті басты жылан, айдаһар, жалғыз көзді дәу, жезтырнақтың ұрпағы .
Адамның арманы . Кейіпкер ақылмен, айласымен, достарының көмегімен кездескен барлық кедергілерді жеңіп отырады .
Қиял-ғажайып әңгімелерде жақсылық пен жамандық, достық пен қастық, жауыздық пен ізгілік тартысқа түседі . Әр уақытта жақсылық, ізгілік, достықтың жеңілдігімен жеңіледі .