«Ескендір» поэмасындағы негізгі идеялар:
- Абайдың гуманистік ой-пікірлерін тереңірек танытатын шығармасы . Поэма әділдік пен жауыздықтың тартысына құрылады .
- «Ескендирдің» өмірбаяндық деректерін дәл келтіру және оның күшпен жаулап алмақ болған қанқұмар саясатын сынауға ауыстыру . Абай Ескендірдің ұстазы — Аристотельді кіргізеді .