Міржақып Дулатовтың «Бақытсыз Жамал» романының тақырыбы — ХХ ғасырдың басындағы қазақ аулында жиі кездесетін жас қыздардың қалың малға сатылып, сүймеген адамдарға ұзатылуы, олардың теңдік үшін күрес мәселелері .
Шығарманың идеясы — сол кездегі шындық өмірді көрсету, сол шындық арқылы оқырманына ой салу . Қазақ қыздарының тағдырын көрсетіп, бостандыққа ұмтылған қазақтың күрескерлік болмысын танытуды мақсат етіп көрсетеді .