Мемлекеттің пайда болуы мен дамуы туралы әртүрлі теориялар бар, мысалы:
Теологиялық теория . Мемлекет құдайдың құдіретімен пайда болған деп есептеледі .
Патриархалдық теория . Адамдардың отбасы тәжірибесінен қалыптасқан азаматтардың өздерінің мүдде-мақсаттарын іске асыру үшін біріккен одақ деп түсіндіреді .
Қоғамдық келісім теориясы . Мемлекет тәуелсіз әмірші мен оның қол астындағы адамдардың келісімі арқылы пайда болды .
Зорлық жасау теориясы . Мемлекет бір елді екінші елдің басып алуының нәтижесінде арасындағы қатынастарды реттеу үшін пайда болғаны дегенді айтады .
Географиялық теория . Мемлекетке бағыну мен құлшылық ету қажеттігі географиялық ортаның өзгешеліктеріне байланысты .
Психологиялық теория Мемлекет адам психикасының ерекше сипатынан туындалған деп ойлаған .