Самарқандтың құрылуымен келесі тарихи оқиғалар байланысты:
Соғдыстанның ең ірі мемлекетінің астанасы болғанда . Самарқанды антика кезеңінде Афросиаб деп атаған, ал ежелгі гректер мен Римде Мараканда деп белгілі .
712 жылы арабтар Кутейба ибн Муслим басқынған жаулап алған және Мавераннахр мен Екінші Хорасанның орталығы болды .
IX ғасырда Саманидтердің мемлекетіне кірді, ал X ғасырдың соңында Қараханидтердің Мемлекетіге кірді . Осы кезеңде Самарқанда көптеген архитектуралық құрылыстар салынды, бірақ олардың көпшілігі Чингиз-ханмен жоятын болды .
Осылайша Самарқандын құрылуын монголдардың жоюымен байланысты.