Диалектиканың кейбір тарихи түрлері:
Элементарлық диалектика . Гераклит, Зенон Элейскийдің философиясында көрінеді .
Идеалистік диалектика . Платон, Кант, Фихте, Шеллинг, Гегельдің философияларында қалыптасқан .
Материалистік диалектика (К. Маркс, Ф. Энгельс, В. И. Ленин, Г. В. Плеханов) . Маркс пен Энгельс диалектиканы табиғат, қоғам және адам ойлаудың жалпы даму заңдары туралы білім берудің жалпы ережелерін түсіндірген .