«Біржан мен Сара» айтысының тақырыбы — қазақ әйелдерінің бас бостандығы .
Айтыс 1895 жылы Алматы облысының Қапал-Ақсу өңіріндегі Тоғызқұмалақ ауылында өткен . Бұл айтысқа ең алғаш 1898 жылы Қазанда «Қисса Біржан сал мен Сара қыздың айтыс қаны» деген атпен Жүсіпбек қожа Шайхисламұлы жариялады .